LỜI TỰA Chu Cao Chính ("Thái Ất kim hoa tông chỉ" là một đạo kinh quan trọng trong tu luyện Đạo giáo. Đây vốn chỉ là sách luyện đạo, ít được biết đến. Mấy năm trở lại đây, sách này bắt đầu nổi lên ở Việt Nam do mối quan tâm của cộng đồng tâm lý học. Lý do là các học giả Đức, nổi tiếng nhất là Carl Jung rất quan tâm đến đạo kinh này. Sách này từ lâu đã được dịch sang tiếng Đức, cũng như nhiều kinh điển Đạo giáo khác. Hơn nữa, theo lời người biên soạn bản tiếng Trung, bản tiếng Đức thậm chí còn "nguyên bản" hơn các bản tiếng Trung hiện hành. Ở Việt Nam, trước nay thấy có lưu hành một bản Việt dịch. Tuy nhiên, cũng như nhiều sách luyện công, khí công, võ thuật, v.v, tôi nghĩ nên nghi ngờ chất lượng của nó. Do đó, tôi sẽ tiến hành làm bản tiếng Việt sách này. Do nhiều hạn chế, chỉ mong cung cấp cho người xem/nghe thông tin chính xác tương đối, nhằm tránh được những sai lầm đáng tiếc trong thực hành)
Vào đầu tháng Bảy năm 2002, tôi có may mắn cùng ông Tiêu Đình Tiêu — nhà sáng lập Tập đoàn Hoa Tân Lệ Hoa — du ngoạn Hương Cảng, ba ngày đàm đạo rất vui vẻ. Lúc chia tay vẫn còn lưu luyến, nên đã hẹn sẽ gặp lại khi trở về Đài Loan. Giữa tháng Tám, tôi đến thăm ông Tiêu như đã hẹn, được ông tặng cho quyển Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ.
Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ là một tác phẩm kinh điển của đạo giáo về thuật luyện đan, tương truyền do Lữ Động Tân — một trong Bát Tiên — trước tác, cũng là sách mà người luyện khí nhất định phải đọc. Ông Tiêu tặng tôi quyển kỳ thư này, ngoài ý kết giao tri âm, còn liên quan đến một nhân duyên đặc biệt xảy đến với ông. Có lần, ông Cao Trung Tín — Chủ tịch Hội đồng quản trị đền Chỉ Nam ở Mộc Sách — tiết lộ với tôi rằng: ông Tiêu cùng hai người con trai thời trẻ đều bị bệnh ung thư hành hạ, chạy chữa khắp nơi không hiệu quả, sau tình cờ đến đền Chỉ Nam, thành tâm lễ bái Lữ Tổ, bệnh tình bỗng dưng thuyên giảm kỳ diệu. Ông Tiêu ghi nhớ ân đức của Lữ Tổ, bèn quyên tặng hàng chục triệu tiền thiện để trùng tu đền Chỉ Nam. Ngoài ra, ông còn đem bản chữ giản thể của Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ từ đại lục in lại thành hàng vạn bản chữ phồn thể, xem như sách thiện, để tặng cho những người hữu duyên.
Ông Tiêu biết tôi có nghiên cứu về Dịch Kinh, nên mong tôi góp vài ý kiến cho bản phồn thể của Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ. Thực ra, mối duyên của tôi với Dịch Kinh bắt đầu từ hơn ba mươi năm trước, khi tôi còn học lớp 11. Về sau, trong thời gian tôi du học ở Đức, nhờ đọc được bản dịch toàn văn tiếng Đức của Dịch Kinh, tôi mới có sự hiểu biết tương đối xác đáng. Kỳ thực, quyển Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ mà ông Tiêu tặng tôi không hề xa lạ, vì từ năm 1929, tác phẩm này đã được học giả Hán học người Đức là Richard Wilhelm (1873–1930) dịch sang tiếng Đức và xuất bản, nhanh chóng lan truyền khắp châu Âu. Chính Wilhelm cũng là người dịch bản Dịch Kinh tiếng Đức toàn văn. Khi tôi học ở Đức, bản dịch này đã được tái bản hơn bảy mươi lần, đủ thấy mức độ được ưa chuộng của nó.
Học giả Hán học Wilhelm dịch sang tiếng Đức — nhà tâm lý học vĩ đại Jung viết lời tựa
Wilhelm là một học giả Hán học nổi tiếng quốc tế. Ông đến Trung Quốc truyền giáo vào năm 1899 — một năm sau khi quân Đức chiếm một làng chài nhỏ ở Giao Châu Loan thuộc bán đảo Sơn Đông (1898), rồi biến cả bán đảo này thành khu vực thế lực của mình.
Với trọng trách truyền bá phúc âm được giáo hội giao phó, Wilhelm đã rất tận tâm thực hiện vai trò truyền giáo, nhiệt tình thành lập trường học mới ở Thanh Đảo. Đến nay, trường tiểu học Wilhelm vẫn còn tồn tại tại khu phố cũ của Thanh Đảo. Đối với Wilhelm, việc truyền bá một tôn giáo hoàn toàn xa lạ với người Trung Quốc như Kitô giáo quả là một công việc cực kỳ gian nan. Tuy vậy, sau khi nỗ lực hòa nhập với phong tục địa phương, ông cũng có cơ hội lĩnh hội sự uyên thâm của văn hóa Trung Hoa.
Năm 1905, Wilhelm đến Bắc Kinh, giảng dạy tiếng Đức tại Kinh sư Đại học đường (tức tiền thân của Đại học Bắc Kinh). Sau đó, với sự trợ giúp của một nhóm học giả Trung Quốc, ông đã có thể hệ thống hóa việc dịch Dịch Kinh và Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ sang tiếng Đức. Phiên bản chữ giản thể của Thái Ất Kim Hoa Chân Kinh hiện nay thực ra không dịch trực tiếp từ bản Hán văn gốc, mà thông qua bản tiếng Đức của Wilhelm, rồi lại được dịch sang tiếng Nhật, rồi mới chuyển ngữ thành bản Trung văn giản thể — dẫn đến sai lệch cả tên sách lẫn nội dung.
Wilhelm có tâm nguyện giới thiệu kinh điển đạo giáo Trung Hoa truyền thống đến người châu Âu. Năm 1922, ông trở về Đức, đến năm 1929 thì xuất bản quyển Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ, đồng thời mời Carl Gustav Jung (1875–1961) — bậc thầy nổi tiếng nhất của ngành tâm lý học thế kỷ 20 — viết lời giới thiệu. Về sau, những người nước ngoài có con mắt tinh đời lại dịch sách ra tiếng Anh, thậm chí cả tiếng Nhật. Bản Trung văn giản thể hiện nay chính là dịch từ bản tiếng Nhật.
Điều đáng nói là Wilhelm có người nối nghiệp — con trai ông là Helmut Wilhelm sau đó giảng dạy tại Đại học Bắc Kinh, rồi định cư ở Đại học Washington, Seattle, Mỹ, chuyên giảng dạy về Dịch Kinh và triết học Trung Quốc, đến cuối thập niên 1980 thì qua đời.
Bản giản thể có nhiều sai sót — Nay dịch lại để tái hiện tinh hoa cổ điển
Bản dịch của Wilhelm về Thái Ất Kim Hoa Tông Chỉ không chỉ là một công trình về đạo thuật luyện đan, mà những huyền nghĩa trong sách còn là một bộ học thuyết dưỡng sinh của đạo giáo Trung Hoa, rất phù hợp với lý thuyết của y học dự phòng hiện đại.
Kỳ thực, Chu Dịch Tham Đồng Khế là tác phẩm lý luận sớm nhất về thuật luyện đan của Trung Quốc, là tổng kết kinh nghiệm và lý thuyết luyện đan xưa. Tên sách có nghĩa là hợp nhất ba yếu tố: học thuyết Dịch, tư tưởng Hoàng Lão, và phép lò lửa. Tác phẩm này lấy nguyên lý âm dương biến hóa trong Dịch Kinh để lý giải lý luận của thuật luyện đan Trung Quốc thời kỳ đầu. Những khái niệm, định nghĩa, nguyên lý phản ứng của đan dược, và phương pháp nắm bắt “hỏa hầu” mà nó thiết lập, đều được hậu nhân xem như khuôn mẫu chuẩn mực.
(Xem đầy đủ phần Lời tựa:)
Tâm Linh