Trên thế giới chỉ có một công ty duy nhất có thể sánh ngang với mạng lưới phân phối của Google: Meta.
Trong ba năm qua, quan điểm chung cho rằng ChatGPT là mối đe dọa nghiêm trọng với Google. Tuy nhiên, phân tích cấu trúc cho thấy đối thủ thực sự không phải OpenAI hay Anthropic mà là Meta - công ty duy nhất trên thế giới có khả năng tiếp cận người dùng sánh ngang với Google.

Tóm tắt phân tích của nội dung:

Meta có 3.58 tỷ người dùng hoạt động hàng ngày qua WhatsApp, Instagram và Facebook
Khả năng tiếp cận của Meta không đòi hỏi thay đổi hành vi người dùng
Mô hình kiếm tiền của Meta không xung đột với tìm kiếm bằng AI như Google
Hành vi tìm kiếm của thế hệ trẻ đang chuyển sang nền tảng xã hội
Ray-Ban Meta Glasses tạo nền tảng độc lập không phụ thuộc Google hay Apple

Google thống trị như thế nào trong quá khứ?

Trong những ngày đầu của tìm kiếm, Google đánh bại các đối thủ cạnh tranh (và có rất nhiều ngoài Microsoft và Yahoo) với ba góc độ tấn công cụ thể: sản phẩm vượt trội so với tất cả đối thủ vào thời điểm đó, sự đơn giản khi hầu hết người học cách tìm kiếm trên công cụ chỉ làm tìm kiếm, và khả năng tiếp cận người dùng khi thay vì chi tiền cho thu hút người dùng như AOL, Yahoo, MSN (Bing), Google làm cho mình trở nên không thể thiếu.
Sự thống trị của Google không bao giờ chỉ về thuật toán vượt trội mà nó trở thành mặc định. Giữa hàng tỷ thiết bị Android, trình duyệt Chrome, và các khoản hợp đồng khổng lồ cho Apple để duy trì mặc định trên iOS, Google đã nhúng chính mình ở khắp nơi.
Sức mạnh phân phối này thậm chí đánh bại lợi thế vốn có của Microsoft, cho rằng quyền sở hữu thị trường thiết bị máy tính để bàn. Phần lớn những người dùng máy tính để bàn đó sử dụng trình duyệt Microsoft Edge chỉ một lần để tải Chrome và trở thành người dùng Google. Windows có khoảng 70% thị phần, trong khi trình duyệt Edge chỉ có 5%, so với 65% của Chrome. [1]

Chỉ có một công ty trên thế giới có thể cạnh tranh với khả năng tiếp cận của Google

Meta chưa trở thành đối thủ cạnh tranh trong cuộc chiến mô hình AI cho đến nay, mặc dù chi khoản tiền khổng lồ cho danh mục này. Nó có mô hình AI riêng (Muse Spark) nhưng chưa tìm thấy thành công. Tuy nhiên, không có gì đảm bảo họ sẽ không tạo ra nỗ lực nghiêm túc chống lại Google.
Meta có khả năng phân phối thông qua các nền tảng WhatsApp, Instagram và Facebook. Theo Meta, nó có 3.58 tỷ người hoạt động hàng ngày (chỉ số người khác gọi là người dùng hoạt động hàng ngày). Đó là sự thống trị toàn cầu chỉ có thể so sánh với Google [2].
Trong khi Meta chưa đi sâu vào khám phá thông tin (nghĩa là không chỉ các câu hỏi cho mô hình AI mà tìm kiếm thực tế), các nỗ lực cấp độ bề mặt của nó cho thấy sức mạnh nó có thể sử dụng. Ngày nay, khi vào WhatsApp để tìm kiếm liên hệ hoặc cuộc trò chuyện, Meta gợi ý tìm kiếm khám phá. Điều tương tự xảy ra trên ứng dụng di động Facebook và Instagram.
Meta thậm chí có trang đích mô hình AI, hoạt động như bất kỳ mô hình nào, với tạo hình ảnh, phản hồi trò chuyện và khả năng kết nối với dữ liệu Google.

Meta có lợi thế kiếm tiền từ ngày đầu tiên như thế nào?

Một trong những mối quan ngại lớn nhất của Google trong việc ra mắt các mô hình AI là nỗi sợ làm giảm hoạt động kinh doanh quảng cáo của mình [3]. Google được cho là đã phát minh ra khái niệm về mô hình ngôn ngữ nhưng không khám phá phía người tiêu dùng cho đến khi buộc phải làm. Điều này có thể đang kìm hãm sự AI hóa liên tục của tìm kiếm ngày nay, mặc dù mọi người vẫn nghĩ chúng ta sẽ thấy AI Mode trở thành trải nghiệm mặc định rất sớm.
Meta sẽ dễ dàng hơn nhiều về điều này vì họ là kinh doanh tương tác, dù người dùng tương tác với bạn bè thật trên Facebook, Instagram, WhatsApp hay những người tổng hợp trong AI, nó vẫn đáp ứng các chỉ số kinh doanh của họ. Ngoài ra, mô hình quảng cáo của Meta không đòi hỏi duy trì sản phẩm đối lập với AI như tìm kiếm. Họ có thể nhúng chính xác các loại quảng cáo giống nhau họ có ngày nay vào phản hồi mô hình AI mà không tạo ra thâm hụt niềm tin như Google sẽ phải đối mặt.
Cơ sở hạ tầng quảng cáo của Meta đã được xây dựng cho điều này. Họ đã biết cách kiếm tiền từ hành vi giống tìm kiếm và có các nhà quảng cáo đã sẵn sàng chi tiêu với họ. Khi cuộn qua Instagram và Facebook, Meta liên tục phục vụ nội dung dựa trên sở thích, và họ đang kiếm tiền từ sự chú ý đó với việc nhắm mục tiêu quảng cáo tinh vi. Cơ sở hạ tầng để hiển thị quảng cáo có liên quan dựa trên các truy vấn đã tồn tại. Họ không cần xây dựng từ đầu như OpenAI đang làm.

Sự thay đổi hành vi người dùng có lợi cho Meta thế nào?

Thế giới tối ưu tìm kiếm truyền thống được xây dựng trên ý định (những gì bạn gõ vào hộp). Lợi thế của Meta là danh tính (bạn là ai và bạn tin ai). Người dùng trẻ đã thay đổi cách họ tìm kiếm thông tin, thay vì gõ truy vấn vào Google, họ đi thẳng đến TikTok hoặc Instagram.
Trước khi lo lắng về cái chết của Google từ ChatGPT, mọi người nghĩ rằng Google đã kết thúc vì TikTok. Mối đe dọa này đang trở lại. Người dùng sẽ tin tưởng các đề xuất từ những người họ theo dõi nhiều hơn họ tin tưởng kết quả công cụ tìm kiếm có thể bị thao túng.
Meta đã chờ đợi trong hậu trường cho sự thay đổi này trong nhiều năm và sẵn sàng tối đa hóa nó. Khi ai đó hỏi những người theo dõi Instagram của họ về đề xuất nhà hàng thay vì tìm kiếm Google Maps, đó là tín hiệu về nơi khám phá đang hướng đến. Meta có thể tích hợp tìm kiếm được hỗ trợ AI trực tiếp vào các luồng khám phá xã hội này theo cách cảm thấy tự nhiên, không bị ép buộc.
Thậm chí mạnh hơn, Meta đã có thiết bị đeo hàng loạt trong kính Ray-Ban Meta của mình, nghĩa là nó có nền tảng riêng để kết nối với người dùng không cần trình duyệt Google, điện thoại Apple hoặc hệ điều hành Microsoft làm cầu nối. Khi công nghệ AI cuối cùng cho phép tìm kiếm bằng giọng nói và hình ảnh trở thành lựa chọn tốt hơn việc gõ văn bản, kính Meta làm bằng một phần lợi thế của Google từ sự thống trị trình duyệt của Chrome.

Các đối thủ khác thiếu gì?

Trong khi Claude, OpenAI, Deepseek, Grok và những người khác nỗ lực nghiêm túc để xây dựng thị phần, họ vẫn cần thay đổi hành vi có ý thức để thu hút người dùng. Mỗi người trong số họ đòi hỏi người dùng truy cập trang web mới, tải ứng dụng mới và hoặc sử dụng trình duyệt mới để truy cập giải pháp của họ.
Meta không cần thuyết phục ai thay đổi hành vi của họ. 3.58 tỷ người sử dụng Meta mỗi ngày. Meta chỉ cần làm cho tìm kiếm trở thành phần tự nhiên của trải nghiệm đang diễn ra. Đó là cách bán dễ dàng hơn nhiều.
Ăn cắp vương miện của Google không phải nghĩa là chiếm 51% thị trường tìm kiếm, cạo một vài điểm phần trăm khỏi thị phần của họ có thể là thảm họa. Ngoài ra, khi Meta làm cho người dùng quen thuộc hơn với việc sử dụng nền tảng của nó để khám phá thông tin, nó có thể phát triển phạm vi của mình trên tất cả các nơi mà Google đã xây dựng sự thống trị.

Cơ hội cho doanh nghiệp địa phương

Các trang Facebook đã mất phổ biến khi hệ sinh thái Facebook suy giảm. Tuy nhiên, một Meta được tái tạo sinh lực được bơm với tìm kiếm sẽ làm cho những trang này có liên quan trở lại theo cách sẽ đe dọa các trang địa phương của Google. Ngay bây giờ, nếu muốn tìm nhà hàng gần bạn, bạn Google nó.
Nhưng nếu Instagram và Facebook đã biết nhà hàng nào bạn bè yêu thích, những cái nào bạn đã lưu bài viết, những cái nào bạn đã tương tác? Meta có thể phục vụ các đề xuất địa phương được cá nhân hóa của các trang Meta (hồ sơ Instagram, Facebook và thậm chí WhatsApp Business) được thông báo bởi biểu đồ xã hội thực tế của bạn, không chỉ đánh giá ẩn danh từ người lạ.
Điều này trình bày đối thủ cạnh tranh đầu tiên với Google về mặt địa phương kể từ khi Google xóa sổ Yelp. Đối với các doanh nghiệp địa phương, điều này có thể có nghĩa là duy trì sự hiện diện tích cực trên Facebook hoặc Instagram trong vườn có tường của Meta có giá trị hơn xếp hạng tốt trong kết quả tìm kiếm Google.
Không chỉ Instagram và Facebook phù hợp gọn gàng với cách chúng ta nghĩ về tìm kiếm ngày nay, nơi hồ sơ xã hội bằng trang web, mà đây là sự thay đổi mô hình lớn hơn. Meta đang chuyển sang tìm kiếm đến giao dịch. Đã có trên WhatsApp, bạn có thể tìm doanh nghiệp, trò chuyện với AI (hoặc con người) của họ và mua hàng, mà không rời khỏi ứng dụng.
Google gửi bạn đến trang web của bên thứ ba, nơi nó không còn kiểm soát trải nghiệm. Khả năng sở hữu toàn bộ phễu của Meta là ứng dụng đa năng mà Google luôn muốn trở thành. Meta thậm chí có thể kích hoạt khả năng tác nhân trên WhatsApp, cho phép khách hàng doanh nghiệp của họ sử dụng tác nhân mà không cần xây dựng tích hợp mới hoặc cung cấp sản phẩm tác nhân khác.

Kết luận

Meta có thể thử nghiệm việc cung cấp cho người dùng câu trả lời trực tiếp thay vì hiển thị cho họ quảng cáo, vì họ không phụ thuộc vào quảng cáo tìm kiếm cho doanh thu. Không gian trắng cho thử nghiệm cho phép trải nghiệm người dùng thoải mái hơn, cuối cùng có thể dẫn Meta đến việc chiếm thị phần tìm kiếm gần như tình cờ. Tương lai của tìm kiếm sẽ không cần tạo ra phiên bản tốt hơn của Google. Khám phá bằng AI là tất yếu, vì vậy tương lai sẽ thuộc về nền tảng làm cho tìm kiếm cảm thấy như phần mở rộng tự nhiên của các ứng dụng chúng ta không bao giờ đóng. Bất kể Meta có trở thành Google mới hay không, mô hình AI của Meta là một trong những gì mà bạn sẽ không muốn bỏ qua.
Nguồn dữ liệu và trích dẫn:
1. https://gs.statcounter.com/browser-market-share
2. https://investor.atmeta.com/investor-news/press-release-details/2026/Meta-Reports-Fourth-Quarter-and-Full-Year-2025-Results/default.aspx
3. https://www.wired.com/story/eight-google-employees-invented-modern-ai-transformers-paper/
Nguồn: Infinity - công ty uy tín chuyên cung cấp Dịch vụ SEO AI và Data Marketing tại Việt Nam — nơi công nghệ và dữ liệu hội tụ để tạo ra tăng trưởng thực sự, đo lường được.