Dedollarization: Ảo tưởng hay xu hướng có giới hạn?
Đây là bài viết về cuộc chiến tiền tệ giữa 2 siêu cường
Nhìn vào biểu đồ có thể thấy tỷ trọng dự trữ đồng USD đang suy giảm theo thời gian, và từ đó nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi liệu đồng Nhân dân tệ có cơ hội thay thế USD trong vòng 10–15 năm tới hay không. Nhưng nếu nhìn sâu hơn vào cách hệ thống tài chính toàn cầu vận hành, thì câu trả lời gần như là không.
Thứ nhất, phần lớn giao dịch dầu mỏ trên thế giới vẫn được định giá và thanh toán bằng USD, gắn với hệ thống của OPEC. Điều này tạo ra một nhu cầu thực tế và liên tục đối với USD mà hiện tại không đồng tiền nào thay thế được. Ý tưởng về việc giao dịch dầu bằng yuan về mặt lý thuyết có thể tồn tại, nhưng trên thực tế là rất hạn chế vì các quốc gia không có động lực nắm giữ yuan ở quy mô lớn. Trường hợp của Việt Nam là một ví dụ rõ ràng: dự trữ USD vẫn mang lại tính thanh khoản và khả năng sử dụng toàn cầu cao hơn rất nhiều.
Thứ hai, sức mạnh của USD không chỉ đến từ thương mại mà còn đến từ niềm tin hệ thống. Trước cả khi khái niệm “petrodollar” hình thành, USD đã gắn với vàng và dần trở thành đồng tiền dự trữ trung tâm. Trải qua gần một thế kỷ, nó trở thành “safe haven” và là huyết mạch của các tổ chức tài chính và vận hành toàn cầu như SWIFT, International Monetary Fund hay World Health Organization. Đây không chỉ là câu chuyện tiền tệ, mà là cả một hạ tầng niềm tin mà đến nay Trung Quốc vẫn chưa thể tái tạo.
Thứ ba, những nỗ lực của Trung Quốc và khối BRICS trong việc giảm phụ thuộc vào USD thực tế không phải là vô nghĩa, nhưng cũng chưa đủ để tạo ra một hệ thống thay thế. Việc giao dịch song phương bằng nội tệ chỉ diễn ra trong phạm vi hẹp giữa các quốc gia có thỏa thuận, chứ chưa đạt đến mức được chấp nhận rộng rãi trên toàn cầu. Một đồng tiền muốn trở thành dự trữ quốc tế cần có độ sâu thị trường, tính thanh khoản và niềm tin pháp lý — những yếu tố mà yuan hiện vẫn còn thiếu.
Ngoài ra, việc giá vàng biến động mạnh trong thời gian gần đây cũng thường bị diễn giải sai. Vàng không đơn thuần phản ánh nhu cầu dự trữ, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ lãi suất và chính sách của Federal Reserve. Vì vậy, việc vàng giảm giá không thể được xem là bằng chứng cho việc các quốc gia “quay lại” với USD, mà chỉ phản ánh điều kiện tài chính ngắn hạn.
Cuối cùng, một thực tế khó phủ nhận là ngay cả những quốc gia muốn giảm phụ thuộc vào USD như Nga hay Trung Quốc vẫn phải duy trì dự trữ USD ở một mức độ nhất định. Lý do rất đơn giản: USD vẫn là đồng tiền có thanh khoản cao nhất, được sử dụng rộng rãi nhất trong thương mại, tài chính và nợ quốc tế.

Tài chính
/tai-chinh
Bài viết nổi bật khác
- Hot nhất
- Mới nhất

