Đã từng có vô số lần, bạn ước cuộc đời mình khác đi ở một chi tiết nào đó: chọn lại trường, không bước vào mối quan hệ đó, làm công việc khác đi, nghe theo lời ba mẹ, mạnh dạn đi theo tiếng gọi của con tim, v...v... Scarlet Witch trong Doctor Strange cũng sẵn sàng chống lại tất cả những ai ngáng đường chỉ để được sống ở một vũ trụ nơi cô có những đứa con. Nora Seed - nhân vật chính của câu chuyện "Thư viện nửa đêm" cũng định nghĩa mình bằng những hối tiếc, những cuộc đời mà ta không thể sống.
Ảnh: Xomsach
Ảnh: Xomsach
Nora đã từng có một quá khứ với nhiều tiềm năng nên càng chất chứa đầy những nuối tiếc. Là vận động viên bơi lội giải Nhì toàn quốc, từng là thành viên của band nhạc Rock, có một người yêu luôn quan tâm và tương lai cùng nhau mở quán rượu, học Triết, biết chơi piano, bạn thân là Izzy có cùng sở thích về động vật biển và có một chú mèo đáng yêu tên Voltaire. Nora đã có thể trở thành một người vợ, một ngôi sao, một nhà hải dương học, một giảng viên Triết học,.. chứ không phải một Nora-thất-nghiệp-và-trầm-cảm.
Nora Seed quyết định tự tử vào một ngày tồi tệ khi bị sa thải ở cửa hàng đã gắn bó suốt 5 năm, ông hàng xóm không còn cần nhận sự giúp đỡ của cô, phụ huynh hủy lớp học, chú mèo cưng chết và cộng thêm căn bệnh trầm cảm luôn muốn nhấn chìm cô xuống. Cô lạc vào một vùng xám - ranh giới giữa bên này và bên kia của cái chết và sự sống, có tên là "Thư viện nửa đêm". Ở đây, cô cùng bà thủ thư Elm đi qua hết những cuộc đời mà cô có thể sống.
Cơ chế vận hành của Thư viện nửa đêm là có thể ở lại bất kỳ cuộc đời nào mà cô muốn và có thể rời đi khi thấy thất vọng. Mau chóng, Nora đã chọn ngay những điều cô hối tiếc nhiều nhất: trở thành vợ của Dan, cuộc đời mà khi con mèo của cô không ra ngoài và bị tông xe, cuộc đời cô sống cùng bạn thân, cuộc đời cô là vận động viên chuyên nghiệp hay ngôi sao nhạc rock... Những cuộc đời mà cô nghĩ sẽ mang đến tình yêu, hạnh phúc, gia đình, sự công nhận, danh tiếng và tiền bạc. Khi có được tất cả những thứ đó rồi, Nora vẫn không thấy muốn sống tiếp. Bạn có thể hụt hẫng khi đọc đến đây vì những điều tưởng là tốt đẹp kia thực ra chỉ là những thứ mà gia đình, xã hội mong muốn chứ không phải điều thực sự Nora muốn. Điểm sáng trong suốt những cuộc đời này là cơ hội cho những tổn thương lần lượt được lên tiếng, ghi nhận và gỡ bỏ những nút thắt. Bạn sẽ tìm thấy mình trong đó: sự tổn thương liên thế hệ, việc bố mẹ không yêu bạn vô điều kiện không phải là lỗi của bạn, thành công không phải là thứ có thể đong đếm và chạy đua, sự thao túng đội lốt tình yêu... Bạn cũng sẽ hiểu hơn về Nora, rằng tại sao cô luôn có xu hướng chạy trốn mọi thứ và để cho những hối tiếc làm héo mòn. Đến đây, tự độc giả sẽ trả lời được câu hỏi trên đời này có cuộc đời hoàn hảo hay không.
"Nếu cứ cố gắng cho rằng ngoài kia có cuộc sống chỉ toàn hạnh phúc thì mình chỉ càng thêm bất hạnh ở cuộc đời hiện tại"
Cuốn sách về sự nuối tiếc đã nhẹ dần, nhưng vẫn còn rất nhiều những cuộc đời khác mà cô vẫn có thể thử nghiệm: trở thành bà chủ vườn nho, nhân viên chăm sóc thú cưng, v...v.. - những cuộc đời bình dị. Thế nhưng, mặt trái của chuyến du hành đó cũng mang đến cho Nora những lúc thấy vô định và "lạc lối trong chính sự lạc lối của mình". Cô cảm giác mình là kẻ đánh cắp của phiên bản gốc những cuộc đời đó. Cô cứ thế bước vào với không chút nỗ lực mà đã được hưởng thành quả, từ một cơ thể khỏe mạnh, một người yêu tử tế, một gia đình đủ đầy. Việc di chuyển quá nhiều giữa các cuộc đời cũng khiến cô mất dần căn tính, rằng mình thực sự là ai, mình cần điều gì...
Ở cuộc đời tưởng chừng như hoàn hảo cuối cùng, nơi mà Nora có thời gian sống lâu nhất và dần hòa nhập những ký ức cũ. Cô bất chợt có những phát hiện mang tính chất "chốt lại" và kết thúc hành trình chữa lành - phiêu lưu trong Thư viện lúc nửa đêm. Hóa ra ở cuộc đời gốc, sự tồn tại của Nora có rất nhiều ý nghĩa mà cơn trầm cảm đã che lấp nó. Nếu không có sự xuất hiện của cô, một số thứ cũng sẽ trở nên lệch lạc. Đó là lần đầu tiên cô thấy MUỐN SỐNG cuộc đời gốc còn dang dở.
Có lẽ ngay từ đầu, Nora đã đánh mất thứ mà cô chưa bao giờ có. Những hối tiếc chẳng dựa trên điều gì ngoài việc tâm trí cố cho nó là lựa chọn tốt đẹp. Ở cuộc đời gốc, cô cũng đã thấy những mặt không tốt của Dan nhưng vẫn cố gắng đè nén nó và cho rằng đó là tình yêu. Nora có thể không cần đi hết mọi cuộc đời để nhận ra hóa ra mình không cần điều đó nhiều đến vậy. Sự bất mãn ở hiện tại khiến cho ta nghĩ rằng mình cần nuối tiếc quá khứ.
Cuốn sách này đến với mình cùng một thông điệp rằng "Muốn học hỏi chỉ có cách phải sống". Mọi trải nghiệm, mọi lựa chọn dù dẫn ta đến thành công hay thất bại đều có những ý nghĩa riêng của nó và chính nó góp phần làm nên con người hiện tại của ta.