Nếu Chính sách bảo mật là văn bản pháp lý cho phép thu thập dữ liệu thì Cookie (Web Cookie) là một trong những công cụ phổ biến và hiệu quả nhất để theo dõi hành vi người dùng trên Internet.
Mỗi lần truy cập một website, chúng ta gần như luôn thấy thông báo Cookie với nút “Chấp nhận” được làm nổi bật, và chúng ta bấm đồng ý chỉ trong vài giây để tiếp tục lướt web.
Cookie không phải là chỉ là bánh quy:
Web Cookie là một đoạn dữ liệu nhỏ (small text file) do website tạo ra. Được lưu offline tại trình duyệt của người dùng. Cookie được gửi kèm khi mỗi lần người dùng sử dụng website. Nhờ vậy, website có thể theo dõi người dùng ngay cả khi không đăng nhập, hay chưa từng tạo tài khoản. Dù bạn chỉ là một khách vãng lai, cookie vẫn theo dõi để phân biệt bạn với những người dùng khác.
Tùy vào loại cookie, dữ liệu được lưu bao gồm phiên làm việc, thông tin trình duyệt và thiết bị, thời gian truy cập, chuỗi hành vi người dùng, sở thích nội dung hoặc dữ liệu phục vụ quảng cáo. Theo thời gian, lượng thông tin này đủ để xây dựng một hồ sơ về thói quen duyệt web của người dùng.
Cookie được chia thành cookie “chính chủ” và cookie bên thứ ba.
Cookie cho chính website tạo: thường phục vụ các mục đích như giữ trạng thái đăng nhập, lưu ngôn ngữ, giao diện hoặc phân tích hành vi nội bộ. Đây là loại cookie có mức độ rủi ro thấp và thường cần thiết cho trải nghiệm cơ bản của website.
Cookie bên thứ ba do một bên khác gắn vào website bạn đang truy cập, phổ biến nhất là các công cụ như Facebook Pixel, Google Ads hay TikTok Ads. Những cookie này cho phép theo dõi người dùng qua nhiều website, xây dựng hồ sơ sở thích và phục vụ quảng cáo cá nhân hóa. Vì theo dõi liên tục, mà Cookie bên thứ 3 thành tâm điểm tranh cãi về quyền riêng tư, và hiện đã bị chặn trên một số trình duyệt như Safari.
Cookie theo dõi bạn như thế nào?
Khi bạn truy cập một website bán giày và xem một đôi giày chạy bộ, cookie của website sẽ ghi nhận rằng bạn đã mở trang sản phẩm đó, ở lại trong bao lâu và có quay lại trang hay không. Nếu website này tích hợp các công cụ theo dõi của bên thứ ba như Facebook Pixel, dữ liệu hành vi này sẽ được liên kết với cookie của bên thứ ba. Khi bạn rời website và chuyển sang Facebook, hệ thống quảng cáo có thể dựa vào dữ liệu từ cookie của Facebook để hiển thị các quảng cáo về những đôi giày tương tự.
Ngay cả khi bạn truy cập một website tin tức mà không đăng nhập hay tạo tài khoản, cookie bên thứ ba vẫn có thể hoạt động. Cookie gán cho trình duyệt của bạn một mã định danh kỹ thuật, giúp hệ thống nhận ra rằng bạn đã quay lại website nhiều lần và so sánh hành vi duyệt web trước đó với hiện tại, chẳng hạn như chuyên mục bạn đọc nhiều hơn hoặc loại nội dung bạn quan tâm lâu hơn.
Bạn có thể không dùng tên thật, không đăng nhập và không để lại bình luận, nhưng cookie, fingerprinting vẫn có cách biết bạn là ai và bạn thích gì. Vì vậy, hãy đọc kỹ thông báo cookie và chỉ cho phép cookie cần thiết