Peaky Blinders
**“Viện điều dưỡng Shelby dành cho trẻ em ốm
Thành lập ngày 12 tháng 6 năm 1950
Bởi Thomas Shelby, O.B.E.
Không ai vào đây phải trả tiền
Và ai có khả năng trả tiền thì không được vào”**
Đây là vùng West Midlands hay miền Viễn Tây hoang dã? Khi Thomas Shelby (Cillian Murphy) cưỡi ngựa vào một khu ổ chuột đang sôi sục nỗi sợ hãi và bạo lực, trên nền nhạc bài "Red Right Hand" của Nick Cave, không còn nghi ngờ gì nữa về thể loại nào đã truyền cảm hứng nhiều nhất cho loạt phim truyền hình đẹp mắt của Steven Knight, bất chấp những so sánh không thể tránh khỏi với "Boardwalk Empire"
Nhưng biên kịch của "Dirty Pretty Things" và "Eastern Promises" đã mang đến cho thể loại phim Mỹ quen thuộc này một nét đặc trưng của Anh. Bối cảnh phim là Birmingham năm 1919, nơi vị cảnh sát trưởng cứng rắn do Sam Neill thủ vai được điều đến để dẹp loạn thế giới ngầm bị chia rẽ giữa những người cộng sản, phong trào Fenian và các băng đảng xã hội đen. Thomas Shelby là một trong số những kẻ sau, một tên tội phạm bị mắc kẹt giữa người anh trai nóng tính (Paul Anderson) và bà trùm băng đảng, dì Polly (Helen McCrory), thừa hưởng "sự khôn ngoan của mẹ và tính quỷ quyệt của cha".
Thế giới địa ngục này được tưởng tượng và trình bày xuất sắc đến mức có nguy cơ hình thức lấn át nội dung trong "Peaky Blinders" (được đặt tên như vậy vì những lưỡi dao cạo giấu trong mũ của các tay xã hội đen do Shelby thủ vai) – nhất là khi nói đến những cảnh bạo lực quay chậm tuy ít nhưng vẫn gây sốc. Nhưng hãy kiên nhẫn – dàn diễn viên (hãy chú ý đến nhà thơ Benjamin Zephaniah trong vai một người thuyết giáo đường phố) đều tuyệt vời và cốt truyện, khi loại bỏ một vài tình tiết sáo rỗng ban đầu, trở nên thực sự hấp dẫn.
Phim không hề giải thích cặn kẽ những tình tiết phức tạp trước đó, cũng không có nhiều lời dẫn dắt, nên người xem mới phải thật tập trung. Nhưng sau bốn tập, tôi đã yêu thích gia đình Shelby đến mức hiểu được lý do tại sao người đàn ông lại xăm hình dàn diễn viên của bộ phim lên khắp lưng mình . Phim quá khoa trương, phô trương và cực kỳ thú vị. Và sự phản bội tột cùng tuần trước khiến tôi phải thốt lên: liệu Polly có thực sự làm điều đó với Tommy, ngay cả khi mọi chuyện đang rất căng thẳng?
Tôi không nghĩ cô ấy có thể làm được, nhưng chuyện đó để sau. Đây là một màn trình diễn bậc thầy về những màn lừa đảo và chiến thuật tinh vi. Arthur đã lau sạch lớp sơn đỏ và cầu nguyện với Chúa, nhưng anh vẫn phải đối mặt với sự trả thù của một người mẹ đau khổ, người đã gài bẫy cả băng đảng để người Ý tiêu diệt, dù không hoàn toàn theo cách họ dự đoán. Tôi thích cách trả thù vụng về nhưng đậm chất Tarantino của bà Ross đối với kẻ đã giết con trai mình. "Sự trả thù sắp đến, và đã quá muộn rồi," bà ta lầm bầm, trên nền âm thanh u ám của tiếng đàn cello bi thương.
Giọng Birmingham đặc trưngcủa bộ phim có vẻ ổn định hơn một chút trong hai trường hợp: truyền tải sự đe dọa và chửi thề. Có lẽ một câu chửi thề gầm gừ "cút đi" là điều đầu tiên mà người hướng dẫn giọng nói cần làm.
🎬 Season 1 (2013)
Mùa đầu tiên của Peaky Blinders được xem như một lời tuyên ngôn táo bạo về cách làm mới thể loại phim gangster lịch sử. Thay vì tái hiện nước Anh hậu World War I theo hướng cổ điển, bộ phim lựa chọn một phong cách hiện đại hóa mạnh mẽ với âm nhạc rock, nhịp dựng nhanh và hình ảnh đầy tính điện ảnh. Trung tâm của câu chuyện là Tommy Shelby – một nhân vật được xây dựng như biểu tượng của thế hệ hậu chiến: lạnh lùng, tính toán, nhưng luôn mang trong mình những vết thương tâm lý sâu sắc.
Các nhà phê bình nhận định rằng mùa này thành công nhất ở việc tạo ra “khí chất” riêng, khiến người xem bị cuốn vào thế giới ngầm Birmingham mà không cần quá nhiều giải thích. Tuy nhiên, về mặt cốt truyện, mùa 1 vẫn đi theo những mô-típ quen thuộc của dòng phim tội phạm: tranh giành quyền lực, xung đột băng đảng và sự đối đầu với chính quyền.
Điều này khiến một số ý kiến cho rằng nội dung chưa thực sự đột phá. Dù vậy, chính sự cân bằng giữa cái quen và cái mới đã giúp mùa đầu trở thành nền móng vững chắc cho toàn bộ series. Nó không chỉ giới thiệu nhân vật mà còn định hình rõ ràng tông màu u tối, phong cách kể chuyện và nhịp điệu đặc trưng của phim. Nhìn chung, Season 1 được đánh giá là một khởi đầu rất mạnh, đặt nền tảng cho một trong những series truyền hình đáng chú ý nhất thế kỷ 21.
Season 1 – “Phong cách tái định nghĩa phim gangster
Góc nhìn phê bình:
• Nhiều nhà phê bình (như từ The Guardian, BBC) cho rằng mùa 1 là sự pha trộn giữa lịch sử và hiện đại hóa táo bạo
• Nhân vật Tommy Shelby được nhìn nhận như: “anti-hero hậu chiến” (người hùng phản diện sau chiến tranh)
Phân tích sâu:
• Phim không cố “tái hiện lịch sử chính xác” mà: biến World War I thành chấn thương tâm lý tập thể
• Âm nhạc hiện đại (rock) được xem là: “phá vỡ truyền thống phim cổ trang”
Season 2 (2014)
Season 2 đánh dấu bước chuyển mình rõ rệt của Peaky Blinders từ một câu chuyện băng đảng địa phương thành một bi kịch về tham vọng và quyền lực ở quy mô lớn hơn. Các nhà phê bình thường coi đây là mùa hoàn chỉnh nhất về cấu trúc kịch bản, khi mọi tuyến truyện đều được đẩy lên cao trào một cách hợp lý và chặt chẽ.
Sự mở rộng địa bàn hoạt động của gia đình Shelby không chỉ làm tăng quy mô mà còn đặt Tommy Shelby vào những tình huống phức tạp hơn, nơi mỗi quyết định đều kéo theo hệ quả nghiêm trọng. Điểm nhấn lớn của mùa này là sự xuất hiện của Alfie Solomons, một nhân vật vừa khó đoán vừa mang tính biểu tượng cho sự hỗn loạn trong thế giới ngầm.
Giới phê bình đánh giá rằng Season 2 đã nâng tầm series bằng cách đào sâu hơn vào tâm lý nhân vật, đặc biệt là sự biến đổi của Tommy từ một người lãnh đạo đầy lý trí thành kẻ sẵn sàng hy sinh mọi thứ vì tham vọng. Chủ đề trung tâm của mùa này là sự mở rộng quyền lực và cái giá phải trả cho nó. Không giống mùa 1, nơi Tommy còn giữ được một phần nhân tính, ở mùa 2, anh bắt đầu bước vào con đường không thể quay đầu. Nhịp phim nhanh, căng thẳng và giàu kịch tính khiến Season 2 thường được xem là đỉnh cao của series. Đây là thời điểm mà Peaky Blinders không chỉ hấp dẫn về mặt giải trí mà còn đạt đến độ chín về mặt nghệ thuật và cấu trúc.
Season 2 – “Từ gia đình đến đế chế"
Góc nhìn phê bình:
• Được nhiều nhà phê bình đánh giá là mùa hoàn thiện nhất về cấu trúc kịch bản
• Sự xuất hiện của Alfie Solomons: được xem là “kẻ phá vỡ logic quyền lực truyền thống
Phân tích sâu:
• Chủ đề chính: tham vọng và sự mở rộng không kiểm soát
• Tommy được phân tích như: → người bắt đầu “mất nhân tính để đổi lấy quyền lực”
Season 3 (2016)
Season 3 là bước đi tham vọng nhất của Peaky Blinders khi mở rộng câu chuyện sang các tầng lớp quyền lực cao hơn như giới quý tộc và chính trị quốc tế.
Tuy nhiên, chính tham vọng này lại khiến mùa phim trở nên phức tạp và khó tiếp cận hơn. Các nhà phê bình nhận định rằng mùa 3 mang tính “trí tuệ” cao, với nhiều lớp âm mưu chồng chéo liên quan đến tài chính, gián điệp và các thế lực ngầm.
Tommy Shelby trong mùa này không còn là người kiểm soát hoàn toàn cuộc chơi, mà dần trở thành một quân cờ trong hệ thống quyền lực rộng lớn hơn. Điều này tạo ra một sự thay đổi quan trọng trong cách xây dựng nhân vật: từ kẻ thao túng sang người bị cuốn vào vòng xoáy quyền lực. Chủ đề trung tâm của mùa 3 là sự hỗn loạn và mất kiểm soát, khi càng tiến xa, Tommy càng đánh mất khả năng định đoạt số phận của mình. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất của mùa này nằm ở nhịp kể chuyện không đồng đều và việc đưa quá nhiều yếu tố vào cùng lúc, khiến người xem dễ bị rối. Một số nhà phê bình cho rằng Season 3 hy sinh tính giải trí để đổi lấy chiều sâu, nhưng không phải lúc nào cũng đạt hiệu quả. Dẫu vậy, đây vẫn là một mùa phim quan trọng, bởi nó mở rộng thế giới của Peaky Blinders và đặt nền tảng cho những xung đột lớn hơn ở các mùa sau.
Season 3 – “Quyền lực và hỗn loạn”
Góc nhìn phê bình:
• Nhiều nhà phê bình (Time Out, Telegraph) cho rằng: mùa này “quá tham vọng”
Phân tích sâu:
• Phim đi vào:
• tầng lớp quý tộc
• gián điệp quốc tế
• Tommy bị đặt vào hệ thống quyền lực lớn hơn: không còn là người kiểm soát cuộc chơi
• Chủ đề chính: quyền lực càng cao → càng mất kiểm soát
🎬 Season 4 (2017)
Season 4 thường được xem là sự trở lại mạnh mẽ của Peaky Blinders sau một mùa 3 mang tính thử nghiệm. Các nhà phê bình đánh giá đây là mùa phim cân bằng tốt nhất giữa hành động, cảm xúc và chiều sâu nhân vật.
Cuộc đối đầu với Luca Changretta mang đến một tuyến phản diện rõ ràng, tạo nên cấu trúc câu chuyện mạch lạc và dễ theo dõi hơn. Không còn quá nhiều âm mưu chính trị phức tạp, mùa này tập trung vào chủ đề cốt lõi của dòng phim gangster: sự trả thù và danh dự gia đình.
Tuy nhiên, điều làm nên giá trị của Season 4 không chỉ nằm ở yếu tố kịch tính mà còn ở chiều sâu cảm xúc. Các nhà phê bình cho rằng đây là mùa phim thể hiện rõ nhất sự mâu thuẫn nội tâm của Tommy Shelby, khi anh vừa là người bảo vệ gia đình, vừa là nguyên nhân kéo họ vào vòng xoáy bạo lực...
Chủ đề “không thể thoát khỏi quá khứ” được khai thác mạnh mẽ, khiến bạo lực trong phim không chỉ là công cụ giải trí mà còn mang tính bi kịch. Nhịp phim nhanh, cao trào rõ ràng và diễn xuất ấn tượng giúp Season 4 trở thành một trong những mùa được yêu thích nhất. Đây là minh chứng cho việc Peaky Blinders có thể vừa sâu sắc vừa hấp dẫn mà không cần quá phức tạp.
🎬 Season 4 – “Bạo lực như bi kịch”
Góc nhìn phê bình:
• Được xem là mùa: “quay về bản chất gangster” nhưng ở mức cao trào
• Nhân vật Luca Changretta: đại diện cho luật báo thù cổ điển (vendetta)
Phân tích sâu:
• Chủ đề: gia đình vs số phận
• Các nhà phê bình nhận xét: → đây là mùa “cảm xúc nhất”
• Tommy được nhìn như: người không thể thoát khỏi vòng lặp bạo lực
🎬 Season 5 (2019)
Season 5 đánh dấu sự chuyển hướng rõ rệt của Peaky Blinders sang một câu chuyện mang tính chính trị và tâm lý sâu sắc hơn. Với sự xuất hiện của Oswald Mosley, bộ phim không chỉ còn là câu chuyện về băng đảng mà trở thành một bức tranh về sự trỗi dậy của chủ nghĩa cực đoan trong xã hội.
Các nhà phê bình đánh giá mùa này mang tông màu u tối nhất, khi Tommy Shelby bắt đầu đối diện với sự suy sụp nội tâm. Khác với các mùa trước, nơi anh luôn kiểm soát tình hình, ở mùa 5, Tommy dần mất đi sự chắc chắn và rơi vào trạng thái hoang mang, nghi ngờ chính bản thân mình. Chủ đề chính của mùa này là sự khủng hoảng bản sắc và hậu quả tâm lý của quyền lực.
Nhiều nhà phê bình so sánh Season 5 với một bi kịch Shakespeare, nơi nhân vật chính bị chính tham vọng và nỗi ám ảnh của mình hủy hoại. Tuy nhiên, nhịp phim chậm hơn và ít hành động hơn khiến một số khán giả cảm thấy thiếu cao trào. Dù vậy, về mặt nghệ thuật, đây là một bước tiến quan trọng khi bộ phim đào sâu hơn vào tâm lý nhân vật và đặt ra những câu hỏi lớn về đạo đức và quyền lực.
Season 5 – “Sự sụp đổ nội tâm”
Góc nhìn phê bình:
• Các nhà phê bình đánh giá: đây là mùa “đen tối nhất”
• Sự xuất hiện của Oswald Mosley: đưa phim sang tầng chính trị thực tế hơn
Phân tích sâu :
Chủ đề: chủ nghĩa phát xít + khủng hoảng bản sắc
• Tommy:
→ không còn là người kiểm soát
→ bắt đầu “tự hủy”
🎬 Season 6 (2022)
Season 6 là chương cuối mang tính chiêm nghiệm và triết lý của Peaky Blinders. Thay vì tập trung vào những cuộc đối đầu kịch tính, mùa này hướng đến việc khép lại hành trình của Tommy Shelby một cách sâu lắng và nội tâm hơn.
Các nhà phê bình nhận định rằng đây là mùa phim mang tính “hiện sinh” rõ rệt nhất, khi nhân vật chính không còn chiến đấu với kẻ thù bên ngoài mà đối diện với chính mình.
Chủ đề lớn của mùa này là sự chuộc lỗi và ý nghĩa của cuộc đời sau một hành trình đầy bạo lực. Không khí phim trầm lắng, đôi khi nặng nề, phản ánh trạng thái tinh thần của Tommy – một con người đã đạt đến đỉnh cao quyền lực nhưng lại rơi vào sự trống rỗng. Một số ý kiến cho rằng Season 6 thiếu những cao trào mạnh mẽ như các mùa trước, nhưng nhiều nhà phê bình lại đánh giá cao sự trưởng thành trong cách kể chuyện. Đây không còn là một series gangster đơn thuần, mà trở thành một câu chuyện về sự tồn tại và cái giá của tham vọng. Dù gây tranh cãi, Season 6 vẫn được xem là một cái kết phù hợp, khép lại hành trình của nhân vật theo cách sâu sắc và đầy suy tư.
🎬 Season 6 – “Sự chuộc lỗi và hư vô"
Góc nhìn phê bình:
• Được xem là: “một cái kết mang tính triết học hơn là cao trào”
Phân tích sâu:
• Chủ đề lớn: ý nghĩa cuộc đời sau bạo lực
• Tommy: → từ “ông trùm” trở thành:
- một con người đối diện với sự trống rỗng
Các nhà phê bình nhấn mạnh:
- phim chuyển từ gangster drama → existential drama (kịch hiện sinh)
TOMMY SHELBY – “NGƯỜI BẤT TỬ” TRONG BI KỊCH HIỆN SINH
Trong thế giới của Peaky Blinders, Tommy Shelby thường được nhìn như một “người đàn ông bất tử” – kẻ luôn sống sót qua mọi âm mưu, mọi cuộc chiến và mọi lần cận kề cái chết.
Nhưng nếu nhìn sâu hơn, “bất tử” ở đây không phải là sức mạnh siêu nhiên, mà là một nghịch lý: anh không thể chết, nhưng cũng không thực sự sống.
Tommy là sản phẩm trực tiếp của World War I. Chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi trẻ của anh, mà còn phá hủy cấu trúc tâm lý của một con người bình thường. Anh trở về không phải như một người lính chiến thắng, mà như một cá thể mang trong mình vết thương không thể chữa lành. Những cơn ác mộng, sự mất ngủ, và cảm giác xa lạ với thế giới xung quanh cho thấy Tommy đã bị tách rời khỏi chính nhân tính của mình.
Ở góc độ triết học hiện sinh, Tommy Shelby là hiện thân của một con người bị ném vào thế giới mà không còn ý nghĩa rõ ràng.
Giống như tư tưởng của Friedrich Nietzsche, anh không tin vào đạo đức truyền thống hay trật tự có sẵn. Thay vào đó, Tommy tự tạo ra giá trị cho riêng mình – mà giá trị lớn nhất chính là quyền lực. Tuy nhiên, quyền lực không mang lại cứu rỗi; nó chỉ giúp anh trì hoãn sự trống rỗng bên trong.
Điều đáng chú ý là Tommy không sợ chết. Nhưng chính điều này lại làm nổi bật bi kịch của anh. Một người không sợ chết không phải là người mạnh nhất, mà có thể là người không còn gì để mất. Trong tâm lý học, trạng thái này gần với “tê liệt cảm xúc” – khi con người không còn phản ứng bình thường với nguy hiểm hay mất mát. Vì vậy, sự “bất tử” của Tommy thực chất là hệ quả của sự suy kiệt nội tâm.
Tuy nhiên, Tommy không hoàn toàn vô cảm. Anh vẫn yêu gia đình, vẫn khao khát một cuộc sống bình thường. Nhưng chính những mối quan hệ đó lại trở thành điểm yếu. Mỗi lần anh cố gắng bảo vệ gia đình, anh lại kéo họ sâu hơn vào vòng xoáy bạo lực. Đây là nghịch lý trung tâm: càng cố giữ lấy nhân tính, anh càng đánh mất nó.
Từ góc nhìn quyền lực, Tommy là một chiến lược gia xuất sắc. Anh hiểu con người, hiểu nỗi sợ và lòng tham, và biết cách thao túng chúng. Nhưng quyền lực của anh không mang tính xây dựng; nó mang tính sinh tồn. Anh không xây dựng một thế giới tốt hơn, mà chỉ cố gắng tồn tại trong một thế giới đã vỡ vụn. Điều này khiến hành trình của Tommy mang màu sắc bi kịch thay vì anh hùng ca.
Một khía cạnh quan trọng khác là thời gian. Tommy luôn tiến về phía trước, nhưng quá khứ chưa bao giờ rời bỏ anh. Chiến tranh vẫn tiếp diễn trong tâm trí anh, khiến mọi quyết định hiện tại đều bị chi phối bởi ký ức. Đây chính là “sự bất tử của chấn thương” – một dạng tồn tại mà con người không thể thoát ra.
Khi nhìn toàn bộ hành trình, có thể thấy Tommy Shelby không phải là người không thể bị đánh bại. Ngược lại, anh liên tục bị bào mòn. Mỗi chiến thắng đều đi kèm với mất mát, mỗi bước tiến đều khiến anh xa rời chính mình. Anh sống sót, nhưng cái giá phải trả là sự tan rã dần dần của bản sắc cá nhân.
Nhân vật Tommy Shelby thường được so sánh với: các nhân vật bi kịch trong văn học cổ điển.
Tommy Shelby không phải là một huyền thoại bất tử theo nghĩa vinh quang. Anh là minh chứng cho một dạng tồn tại khác:“Một con người có thể sống sót qua mọi thứ — nhưng không thể thoát khỏi chính mình.”
Movie