Có phải "Lạc hậu" khi chưa biết sử dụng công nghệ?

Không chạy theo công nghệ có phải là lạc hậu? Hay chúng ta đang nhầm lẫn giữa tốc độ và chiều sâu?

Ba tôi từng tâm sự với tôi rằng "Thế hệ ba không thể bằng thế hệ tụi con đâu, lạc hậu rồi, app chuyển tiền còn chưa biết dùng nữa là...". Tôi đã im lặng vài phút sau câu nói ấy. Tôi bắt đầu suy nghĩ về cách xã hội này đang định nghĩa "sự tiến bộ". Có phải "sự tiến bộ" của một con người giờ đây được đo bằng thước đo "cập nhật công nghệ"? Nếu đúng như vậy, liệu có công bằng không?

Chúng ta đang sống trong một thời kỳ mà việc "cập nhật công nghệ" trở thành một chuẩn mực xã hội và quyết định sự hòa nhập của bản thân. Đây trở thành một kĩ năng không thể thiếu và có thể sẽ được ưu tiên trong hầu hết các vị trí tuyển dụng. Do đó, rất dễ để người ta gán cho ai đó nhãn "lạc hậu" chỉ vì họ không dùng smartphone, không biết AI là gì, hay chưa từng nghe tới ChatGPT.

Tuy nhiên, điều này không phản ánh đúng bản chất của "sự tiến bộ". Một người sử dụng mọi công cụ hiện đại nhưng không hiểu mình đang dùng để làm gì, không biết tận dụng chúng vào việc gì có ý nghĩa, hay chỉ đơn thuần chạy theo xu hướng mà không có suy nghĩ độc lập, thì liệu có thật sự “tiến bộ” hơn một người không dùng công nghệ nhưng biết rõ mình cần gì, học gì và vì sao?

Hãy tưởng tượng một Người quản lý thành thạo tất cả các phần mềm theo dõi hiệu suất làm việc nhưng không hiểu được nhân sự mình thật sự cần gì thì có trở thành người quản lý tốt và giỏi không? hay một Người bán hàng có thể làm theo các kịch bản đã soạn sẵn từ AI nhưng thiếu kỹ năng giải quyết vấn đề và quản lý cảm xúc thì có thể chạm đến cảm xúc thật sự của khách hàng hay không?

Công nghệ là công cụ. Chiều sâu nằm ở người sử dụng nó.

"Tiến bộ" không phải là bạn giỏi bao nhiêu, biết nhiều như thế nào, mà là bạn có sẵn lòng học không.

Một người có thể chưa biết dùng máy tính, nhưng nếu họ chủ động hỏi, tìm cách học, không ngại thử và không sợ sai - thì họ đang tiến bộ. Trong khi đó, một người tự mãn với kiến thức hiện tại, xem thường người khác, từ chối cập nhật - lại đang lùi lại phía sau, dù tay vẫn cầm smartphone đời mới.

Theo tôi, người trẻ nên phát huy lợi thế được tiếp cận công nghệ từ sớm để tiếp tục học hỏi và kiên nhẫn, tích cực khi hướng dẫn người khác sử dụng, biết đâu bạn sẽ học được nhiều điều thú vị và mới lạ từ người đó. Với người lớn tuổi, tôi hy vọng họ có thể tự tin về chính mình, không nhất thiết phải trờ thành chuyên gia nhưng nên cởi mở để tiếp nhận kiến thức mới, làm quen và tiến bộ từng ngày. Từ đây, việc học và phát triển sẽ được duy trì và không bao giờ có điểm dừng.