Chữa lành hay là một nền công nghiệp lộn xộn?

Dạo gần đây chắc chắn mọi người thường hay nghe cụm từ “chữa lành” hay từng nghe những phương pháp chữa lành được các coaches lan truyền trên mạng.

Ở bài viết này mình chỉ muốn đưa ra những mặt chưa tốt của nền công nghiệp chữa lành và những lí do có thể tại sao bạn thấy mình chữa mãi mà không cảm thấy lành.

Với những phương pháp, giá trị mà bạn cảm thấy phù hợp và khiến bản thân hạnh phúc hơn, hài lòng hơn hay có chất lượng cuộc sống tốt hơn, mình nghĩ bạn có thể xem bài viết này như một khía cạnh khác không phải nói đến sự “chữa lành” của bạn.

Điều đầu tiên tại sao chữa lành đang bị biến thành một nền công nghiệp? Khi nhu cầu cơ bản của con người được đáp ứng, chúng ta sẽ cần nhiều hơn những giá trị tinh thần.

Trong xã hội hiện đại hay ở các thành phố lớn, mức độ cô đơn của chúng ta tăng dần mặc kệ số lượng mạng xã hội (để connect con người) hay thì giờ bỏ ra trên đấy càng lớn hơn. Đây là câu chuyện chung của thế giới. Chúng ta đang đối mặt với nhiều biến thiên hơn trong cuộc sống: đại dịch Covid, kinh tế toàn cầu suy thoái,… ít nhiều sẽ gây hiệu ứng tiêu cực tới cuộc sống.

“Chữa lành” hay healing dần trở thành keyword hot hit do nhu cầu cao của xã hội. Từ podcast, sách báo hay phim ảnh, đều được gắn thêm từ này. Mà cái gì càng chung chung thì càng khó định nghĩa hay đo lường. Thế là bạn sẽ thấy rất nhiều những hình thức healing coaching, …

Thứ hai, mình nghĩ việc gọi tên đúng vấn đề mới có thể giúp bạn giải quyết vấn đề. Healing là môt từ rất chung chung, bạn cần giải quyết vấn đề gì? Vấn đề về tâm lí, trầm cảm, hay đơn giản là buồn chán. Việc xác định rõ vấn đề mới làm ta biết hướng giải quyết. Như trong tâm lí học, khi bạn gọi tên đúng nỗi sợ, bạn sẽ thấy bớt âu lo hơn. Việc bạn xác định vấn đề sẽ giúp bạn phần nào thấy ổn hơn và biết bắt đầu xử lí vấn đề. Ví dụ: Công việc căng thẳng làm bạn âu lo, tuổi thơ nhiều biến cố làm bạn mang nhiều nỗi buồn tới khi lớn lên,…

Thứ ba, đây là một ý mình rất thích khi mới đọc được gần đây. Giống như case của “Hạnh phúc”, khi cả xã hội cứ đề cao từ này, càng lúc mọi người càng đặt nặng việc lúc nào cũng phải hạnh phúc. Và cuối cùng đi tìm hạnh phúc trở thành một điều gì quá áp lực và khiến chúng ta không cảm nhận được giá trị thật sự của nó. Cuộc sống giống như tàu lượn, cảm xúc tiêu cực vẫn có giá trị, chúng có thể giúp chúng ta nhận ra một bài học hay trân trọng, cảm thấy “hạnh phúc” hơn với những điều tích cực. (theo Richard Nicolls, 15 minutes to Happiness)

Việc bạn lúc nào cũng mang tâm lí mình cần healing có đang khiến bạn mang một mindset mình không vui, không hạnh phúc hay không? Healing không phải là từ xấu nhưng việc dùng từ “bừa” và thiếu chính xác sẽ có tác dụng xấu.

Cuối cùng đây sẽ là một số lời khuyên “chung chung” từ một người đã từng hay cảm thấy cần healing (aka mình):

1. Xác định rõ vấn đề bạn đang gặp phải, có nghiêm trọng hay cần gặp bác sĩ tâm lí hay không?

2. Tập thể dục đều đặn, nếu được hãy tập thêm những môn mang tính cộng đồng: cầu lông, tennis hay tham gia câu lạc bộ thể thao.

3. Tìm kiếm những người bạn, cộng đồng phù hợp với bản thân. Nếu không có bạn bè nhiều, đừng lo hay FOMO, đây (cô đơn) là đại dịch mới của thế giới rồi. (theo WHO)

4. Mình hay meditate theo những kênh Youtube uy tín hoặc đọc, nghe từ những nguồn uy tín (bác sĩ tâm lí, có bằng cấp). Ở đây mình không bảo cứ phải có bằng cấp mới tốt nhưng nếu bạn có biết về bằng tâm lí học ở các nước Âu Mỹ, bạn sẽ biết những người bác sĩ này cũng phải học qua trường y và có kiến thức về neuroscience. Mình không đánh giá quá cao những lớp học tâm lí ngắn hạn vì kiến thức chung chung và chỉ giúp đỡ phần nào vấn đề.

5. Ngưng nghe lời khuyên trên tiktok hay insta reel hay so sánh bản thân với những KOLs ( không bằng cấp/ chứng chỉ) trên đấy. Những lời khuyên kiểu: “Nếu anh ấy thích bạn, anh ấy sẽ hành động” hay “Bạn cần loại bỏ những con người tiêu cực ra khỏi cuộc sống” theo mình là quá cực đoan và mang tính “hờn dỗi cả thế giới” hơn là xác định và giải quyết vấn đề. Nếu bạn hành động dựa trên những lời khuyên đó hoặc so sánh tình yêu của mình với internet love, bạn sẽ thấy một ngày nào đó bạn xa cách với tất cả mọi người hay cảm thấy bất hạnh trong tình cảm. Với mình, context matters thế nên nếu người cho lời khuyên không rõ context của bạn, bạn không nên nghe theo những lời khuyên quá extreme hay “sâu”.

6. Học cách biết ơn. Biết ơn là một trong những cách nhanh nhất để bạn thấy hạnh phúc hơn. Bạn không cần phải giả vờ biết ơn, hãy nhìn xung quanh và tưởng tương một ngày một thứ gì mất đi, bạn sẽ cảm thấy như thế nào. Viết nhật kí hay viết ra những điều bạn biết ơn có thể nghe rất “sến” nhưng lại là một trong những cách tốt nhất để bạn hiểu bản thân và cảm thấy tốt hơn.

Chúc bạn sớm tìm được inner-peace hoặc make-peace với bản thân và tỉnh táo trước những lời khuyên “healing” ;))