Cát Linh Hà Đông, bẫy nợ, và 5 nền tảng của kinh tế ( The five foundations of economy)

Một nền kinh tế ban đầu được cấu tạo gồm 3 yếu tố:

💥Incentives ( những lợi ích hoặc hình phạt)

💥Trade-offs ( những gì bạn phải bỏ đi để ưu tiên nguồn lực cho một mục đích khác khi so sánh giữa nhiều giá trị)- lựa chọn bạn đã bỏ

💥Opportunity cost (Chi phí cơ hội): Giá trị của lựa chọn tốt thứ 2 mà bạn đã không lựa chọn - giá trị của lựa chọn bạn đã bỏ

💥Trade: Sự trao đổi hàng hóa để có một giao dịch win-win giữa 2 người

💥 Marginal thinking: Sự so sánh giữa những giá trị cộng thêm hoặc mất đi khi tiêu thụ thêm 1 sản phẩm/ lựa chọn, là sự cân bằng giữa marginal benefit và marginal cost

Vào năm 2008, dự án Cát Linh- Hà Đông được phê duyệt giữa 2 đối tác với Trung Quốc theo hiệp định khung ( đây là hiệp định mà bạn phải lấy nguyên liệu, thi công theo chỉ định của bên khác, ở đây là Trung Quốc)- chúng ta đã trade-off cho một tương lai đẹp hơn về giải quyết 35-45% nhu cầu đi lại, với cái giá lời hơn cho một sự tự do với một bẫy nợ.

Và sự kiện sau đó chúng ta đều đã biết khi đường sắt Cát Linh - Hà Đông đã bị kéo dài đến 13 năm, đội vốn lên hơn 10.000 tỷ VND. Từ câu chuyện trên, ta thấy rằng việc không đánh giá kĩ về Opportunity Cost của việc tự xây dựng với chi phí ban đầu rất lớn với một bẫy nợ với chi phí ban đầu nhỏ và chi phí phát sinh khổng lồ đã gây thiệt hại cho đất nước như thế nào.

Sau hợp đồng đường sắt Cát Linh - Hà Đông, Trung Quốc đã tiếp tục đề xuất cho chúng ta mượn nợ tiếp để thực hiện những dự án tiếp theo. Nhưng lần này, khi thực hiện quá trình Marginal Thinking, chúng ta nhận thấy việc nhận thêm một hợp đồng ( hay bẫy nợ) tương tự là một việc quá bất lợi khi xét giữa Marginal Benefit và Marginal Cost.