Các One-Shot của Cụ Fujiko 3F (Phần 6)

Câu chuyện mở đầu bằng cuộc họp "Nghị viện" của một chủng tộc người ngoài hành tinh, bọn chúng vừa gửi phi thuyền thăm dò dữ liệu về loài người trên Trái Đất và đang họp bàn lên kế hoạch có nên tiến hành xâm lược Trái Đất hay không ? Điều đáng chú ý là thời gian trên Trái Đất trôi chậm hơn trên hành tinh của đám Aliens này rất nhiều, 10.000 giờ Trái Đất chỉ bằng khoảng vài giờ đồng hồ so với chúng.

Cuộc tranh cãi nổ ra gay gắt giữa hai luồng quan điểm nên hay không nên xâm lược Trái Đất để tránh những tổn thất không đáng có, khiến chủ tọa phải yêu cầu bọn chúng trao đổi suy nghĩ, những ai đồng quan điểm với những nghị viên có quyền lực cao hơn sẽ rời khỏi nghị trường, cuộc họp từ hàng trăm nghị viên vì thế rút xuống còn 6 người.

Quan điểm chủ chiến cho rằng loài người đang ngày càng mạnh mẽ hơn, việc triển khai xâm lược Trái Đất sớm ngày nào sẽ càng nắm chắc thắng lợi ngày đó, trong khi đó quan điểm không xâm lược lại cho rằng loài người là một chủng loài phức tạp hơn tri thức của đám Alien rất nhiều, trong khi đó Trái Đất vừa xa xôi, vừa yếu ớt cứ kiên trì tìm kiếm có khi còn tìm thấy một hành tinh tốt hơn, loài người đang càng có nhiều hành vi tự làm hại chính mình, cứ dần dà để như vậy họ cũng sẽ tự đi vào con diệt vong.

Bọn Alien quan sát những dữ liệu về con người do phi thuyền gửi về, những thói hư tật xấu và điểm yếu của đa số con người được hiển thị, như việc hút thuốc lá, đánh bạc ăn tiền (mạt chược, đua ngựa), thói quen a dua theo nhưng việc làm vô bổ, tình trạng bão hòa dân số, cạnh tranh địa vị xã hội và đấu tranh giai cấp gay gắt do bản năng của con người luôn sợ thua kém người khác nên luôn có thái độ so bì tỵ nạnh, vì thế nên dù có xáo trộn dưới hình thức nào thì xã hội con người vẫn quay trở về dạng "kim tự tháp", lớp trên đè lớp dưới, kẻ mạnh hiếp đáp kẻ yếu, kẻ mạnh tuy chỉ là số ít nhưng lại chiếm quyền lực của cải vượt trội hơn hẳn tầng lớp bần cùng đông đảo.

Một trong những tình trạng đang xảy ra ngày càng phổ biến đó là sự mâu thuẫn không thể trung hòa giữa các thế hệ trong gia đình, cụ thể là giữa cha mẹ và con cái. Cha mẹ luôn có xu hướng áp đặt, kiểm soát con cái, còn con cái khi ngày càng lớn lên luôn cảm giác sự quan tâm của cha mẹ như một gánh nặng ràng buộc và quyết liệt phản kháng. Thế hệ trước luôn xem thường thế hệ sau là nông cạn, kém cỏi với những quan điểm như "trứng đòi khôn hơn vịt", "gừng càng già càng cay", còn thế hệ trẻ luôn bất mãn với thế hệ đi trước cho rằng thế hệ đi trước bảo thủ và là chướng ngại phải vượt qua.

Trong khi đó thì tình trạng lạm phát, khủng hoảng kinh tế, khủng hoảng năng lượng khi các nguồn tài nguyên như dầu mỏ khí đốt ngày càng cạn kiệt dường như khiến người Trái Đất ngày càng nghèo đi, khiến cuộc sống trở nên bế tắc và con người có xu hướng tìm đến giải pháp cực đoan như tự sát để giải thoát.

Tuy nhiên đám Alien cũng nhận ra rằng nếu phân tích một cách thấu đáo, cuộc sống của loài người đang ngày càng thịnh vượng, khi mà thu nhập bình quân của mỗi quốc gia vẫn không ngừng tăng lên còn số giờ lao động lại giảm đi. Xã hội loài người từ hình thái lao động chân tay, chiếm hữu nô lệ cho đến việc ứng dụng công nghệ máy móc để làm tăng năng suất lao động và giảm thời gian lao động, con người vì thế cũng trở nên tham vọng hơn và không bao giờ hài lòng với những gì mình đang có, thế hệ trẻ vì không hài lòng với thế hệ đi trước nên tạo ra động lực cải cách xã hội theo hướng tiến bộ hơn, tuy nhiên khi con người khóc thì mọi trạng thái cảm xúc bất mãn, xung đột đều sẽ biến mất chỉ còn lại là tình cảm yêu thương thuần túy.

Càng quan sát những dữ liệu gửi về, đám Aliens càng nhận ra con người là một thứ sinh vật phức tạp, chúng đã ra quyết định tạm đình chỉ kế hoạch tấn công Trái Đất, bởi một nghìn năm ở trái đất cũng chỉ bằng mấy ngày của bọn chúng, chờ đợi thêm một chút cũng không có vấn đề gì to tát cả.

Câu chuyện mở đầu bằng một nhóm bạn nam nữ cùng với một người thanh niên lái xe đến một vùng rừng núi hẻo lánh, họ phát hiện ra một khu đất bị phong tỏa mà như anh chàng thanh niên giới thiệu rằng đây là dự án nghiên cứu công nghệ tuyệt mật do nhiều doanh nghiệp thuộc nhiều quốc gia tiến hành đầu tư. Trên đường đi, nhóm bạn trò chuyện về tình trạng bùng nổ dân số toàn cầu dẫn đến việc con người phải tối đa san núi lấp biển để có thể diện tích sinh sống.

Trên đường đi, chiếc xe bỗng hết xăng, anh thanh niên phải chạy đi tìm xăng do ở trong vùng rừng núi sâu thì không thể tìm thấy cây xăng nào. Trong lúc chờ đợi anh thanh niên, đôi bạn trẻ vì hiếu kỳ đã mở trộm khóa cửa để đi vào khu dự án, điều lạ lùng trong khu dự án này không một bóng người nào. Thế nhưng, khi đôi bạn trẻ bước vào họ phát hiện ra đường cụt, len lỏi sâu vào trong bụi cây, họ mới phát hiện ra cả một thành phố lớn bị bỏ hoang, xung quanh thành phố là những mép vực hết sức nguy hiểm, họ cảm giác như có thứ gì đó đang cản trở không cho đôi bạn trẻ rời khỏi đây.

Thành phố tất cả mọi thứ đều tự động hóa, có cửa tự động mở, đồ ăn chế biến tự động khi con người có nhu cầu, cầu thang dường như cũng tự chuyển động, trên đường đi đôi bạn trẻ họ phát hiện thấy một chiếc dép bị bỏ lại trên đường, điều đó chứng tỏ có con người đã từng hoặc đang sinh sống tại đây, nhưng dường như hướng chiếu của mặt trời đã thay đổi rât nhanh chóng, giống như thành phố đang chuyển động chậm rãi vậy. Thành phố này chính là một thực thể sống, có ý chí của riêng nó.

Thế rồi cũng đến buổi tối, tiếng còi báo động rú lên, một lực hút cực mạnh hút đôi bạn trẻ về phía nhà máy xử lý rác thải, mặt đường trong thành phố giống như bề mặt dạ dày đang co bóp thức ăn, thành phố này đang muốn thủ tiêu đôi bạn trẻ! Đúng thời khắc thập tử nhất sinh, chiếc máy bay cứu hộ của anh thanh niên bay đến cứu đôi bạn trẻ chạy thoát an toàn. Từ trên cao nhìn xuống, thành phố đang chìm trong biển lửa, có vẻ nó đã tự nổi lửa thiêu cháy mình còn hơn là bị con người kiểm soát.

Xây dựng câu chuyện về một thành phố thông minh, có tri giác vận động như con người, cụ Fujiko muốn cảnh báo về hiểm họa khi con người có xu hướng lạm dụng trí tuệ nhân tạo để thay đổi thiên nhiên, mà bằng chứng là tạo ra cả một thành phố vận hành bằng AI, san lấp núi và đại dương và ngay bản thân thành phố này cũng có khả năng tự thay đổi bề mặt địa chất xung quanh nó. Sẽ ra sao khi mà con người tạo ra hay khai tử AI, thì rồi một ngày AI cũng có khả năng thao túng, định đoạt sinh mạng của con người như trong câu chuyện này nó đã hút người vào máy đốt rác để "giết người diệt khẩu", không để bí mật về một thành phố có tri giác bị lọt ra bên ngoài ?

Tỷ phú Elon Musk từng cảnh báo cần có các biện pháp kiểm soát việc phát triển trí tuệ nhân tạo, nếu không sẽ có ngày trí tuệ nhân tạo quay ngược lại kiểm soát chính con người (xem lại truyện dài Doraemon và Mê Cung Thiếc để xem con người đã bị biến thành nô lệ ngược cho AI như thế nào ?) Câu chuyện cũng là một thông điệp sâu sắc về môi trường, con người không nên tác động tự nhiên một cách bất chấp như san núi lấp biển chỉ để đối phó với áp lực gia tăng dân số, vì sẽ một ngày thiên nhiên đáp trả lại con người như cái cách mà thành phố AI này đe dọa tính mạng của con người trong câu chuyện vậy.

Nhân vật chính của câu chuyện là Motegi- một người đàn ông nhân viên văn phòng, anh ta đi làm về khi trời đã tối muộn nhưng anh ta quyết không về nhà vì cảm thấy cuộc sống gia đình ngột ngạt mà lang thang ở công viên, anh bắt gặp những người vô gia cư ngủ ngoài ghế đá công viên, bới sọt rác tìm thức ăn thừa, và một bọn lưu manh trấn lột người qua đường một cách công khai. Bọn chúng định giở trò trấn lột anh, nhưng bất chợt chúng phải lủi đi vì gặp một người đàn ông ăn mặc nhếch nhác, đeo chiếc kính đen. Ông ta ngỏ ý mời anh về nhà vì biết anh không có chỗ nào để về đêm nay.

Ông ta dẫn Motegi về căn nhà dột nát nơi ông ta đang sống, than phiền trong thời buổi kinh tế suy thoái, ngay cả một cọng thức ăn thừa trong sọt rác của các nhà hàng cũng khó kiếm được. Ông ta tự giới thiệu mình làm nghề chuyên gia tư vấn sửa sai cuộc đời, hỗ trợ những con người đang luôn bất mãn và muốn đào thoát khỏi tình cảnh hiện tại của mình tìm ra được cuộc sống mà họ mơ ước. Sửa sai cuộc đời cũng có nghĩa là xóa bỏ toàn bộ ký ức trong quá khứ, nên bản thân vẫn còn điều gì cảm thấy luyến tiếc thì không có cách nào sửa sai cả. Nhận ra bản thân anh còn nhiều uẩn khúc vướng bận, ông ta khuyên anh tối nay hãy về nhà, vì hôm nay cũng là sinh nhật của Masato- con trai anh, đứa con luôn háo hức bố sẽ về sớm nhưng lại thất vọng

Khi về đến nhà, Mizue vợ anh ta chỉ lạnh lùng hỏi anh về rồi à, cô luôn nghi ngờ anh ta ngoại tình khi luôn kiểm tra quần áo chồng xem có dính vết son môi hay mùi nước hoa không, đứa con trai thì nước mắt đầm đìa trong khi ngủ vì bố đã không về sớm khiến anh vô cùng ân hận. Motegi quyết định lên giường ngủ với con để bù đắp tình cảm, nhưng trong giấc mơ anh ta liên tục gọi tên Mayumi, anh gặp một cô bé và gọi anh ta là bố.

Sáng hôm sau để an ủi Masato vì hôm qua đã không về sớm, hai bố con dạo chơi công viên bắt chuồn chuồn, Masato kể cho bố nghe có hai bạn nữ cùng lớp cùng thích mình nhưng tính cách trái ngược nhau là Kosa và Miyo. Motegi chỉ nói với con rằng con đang bước vào một ngã rẽ của cuộc đời, rẽ hướng nào cũng sẽ thay đổi vận mệnh trong tương lai, và 10 năm trước bố cũng đã từng đối mặt với một ngã rẽ cuộc đời.

Motegi bắt gặp lại Ayako- người yêu cũ năm xưa, Ayako nói rằng việc Motegi kết hôn được với Mizue là một điều may mắn , dù cô rất đau lòng vì đã từng yêu anh ta điên dại, thậm chí đến mức muốn tìm cách xử cả Motegi lẫn Mizue rồi tự sát, nhưng cuối cùng cô đã vượt qua cảm giác đau khổ và giờ vô cùng hạnh phúc với cuộc sống hiện tại. Trong khi đó thì thằng bé Masato về mách mẹ rằng bố đi gặp cô Ayako, Mizue nổi cơn ghen bạo hành chồng vì cho rằng tình cũ không rủ cũng đến, chồng mình cặp kè với người yêu cũ.

Mizue đóng kịch giả vờ treo cổ tự sát để ăn vạ chồng nhưng sợi dây đứt, còn Motegi thì không lạ gì màn kịch này của vợ nên tỏ ra vô cảm. Tức giận sự ngang ngạnh, vô lý của vợ mình, Motegi đến gặp người đàn ông lạ mặt khi trước để yêu cầu được làm lại cuộc đời, bắt đầu một cuộc sống mới. Ông ta mở cửa sau mời anh đi ra và hy vọng anh sẽ không bao giờ còn cần phải quay trở lại nơi này, cũng có nghĩa đừng hối hận với những gì mình đã lựa chọn.

Tại đây anh mơ thấy một khung cảnh tương tự bắt gặp một đứa trẻ như trước đó, chỉ có điều đứa trẻ lần này lại chính Masato (đứa con của anh với Mizue), còn hiện tại khi tỉnh lại thì anh đã kết hôn với Ayako và Masumi đứa con gái mà trước đó Motegi luôn gọi tên giấc mơ chính là con gái của anh ta và Ayako. Cuộc hôn nhân cũng không khá khẩm hơn hiện tại là bao, khi Ayako tỏ ra là một người có cá tính mạnh, luôn muốn kiểm soát chồng và cũng luôn kêu ca thất vọng về chồng mình =))) Dù có sửa sai thế nào, thì cuộc sống của Motegi cũng không hề cải thiện thậm chí còn tệ hơn. Câu chuyện kết thúc trong khung cảnh Motegi dẫn con mình lúc này là bé Masumi đi dạo công viên, anh ta thầm hy vọng khi lớn lên gặp phải những ngã rẽ cuộc đời, Masumi sẽ không lựa chọn sai lầm.

Xây dựng tình huống truyện về một người đàn ông có khả năng sửa sai cuộc đời, từ bỏ những lựa chọn trong quá khứ để tìm một lựa chọn mới dường như là tốt đẹp hơn, cụ Fujiko khẳng định một chân lý không có lựa chọn nào trong cuộc sống là hoàn hảo tuyệt đối, cái gì cũng có hai mặt, có tiềm năng thì cũng sẽ tạo ra nguy cơ, giống như nhân vật Motegi trong câu chuyện này, dù anh ta có lựa chọn kết hôn với ai Mizue hay Ayako thì cuộc sống của anh ta cũng không hề dễ thở hơn, vì chính những khiếm khuyết trong tính cách của anh ta và 2 cô vợ, từ đó câu chuyện mang đến thông điệp con người hãy trân quý những gì mà mình đang có, đặc biệt là hôn nhân gia đình, để giữ cho hạnh phúc gia đình không rơi vào bế tắc và đổ vỡ, nhân vô thập toàn, bản thân mình phải học cách chấp nhận những khiếm khuyết từ người bạn đời của mình, chứ đừng đứng núi này trông núi nọ vì chắc gì sự lựa chọn kia đã hoàn hảo, tốt đẹp hơn ?

Nhân vật chính của câu chuyện là ông Gan- một người đàn ông đã ngoài 80 tuổi, sống cùng gia đình con trai và hai đứa cháu nội, thế nhưng gia đình này dường như lãng quên sự tồn tại của ông Gan, khi không có chỗ ngồi cho cụ, không muốn cho cụ ăn nhiều, với lý do "người già ăn nhiều dễ ảnh hưởng đến sức khỏe, có thể khiến tuổi thọ rút ngắn lại". Gia đình này tán đồng với chủ trương, người già nên sống riêng không nên quá phụ thuộc, dựa dẫm vào con cái.

Ông Gan trong thâm tâm hiểu con cháu đang muốn điều gì, ông ôm lấy di ảnh người vợ quá cố và tự nhủ mình sẽ tiếp tục sống, sống thật kiêu hãnh đến 100 tuổi để cho con cháu ông phải cảm thấy bất lực, đứa cháu trai Takao thì lên tiếng nói ông nên đi câu cá thư giãn, thực ra mục đích là để kéo bạn bè vào phòng ông ngồi ăn chơi, hát hò. ông Gan nghĩ đứa cháu có tình cảm với mình thật nên đã đi câu cá nhưng đúng lúc lại gặp trời mưa, và lại vô tình gặp ông Isamu- một người bạn thời thanh niên, ông Gan dẫn ông Isamu về nhà chơi thì phát hiện thằng cháu Takao đang kéo lũ bạn đang ăn uống, hát hò, nhậu nhẹt trong phòng mình. Ông lão tức giận đuổi cả đứa cháu và lũ bạn ra ngoài. Bà mẹ lại bênh đứa con mà cãi lại bố chồng khiến ông Gan bực tức bỏ đi câu cá giữa trời mưa, kết quả là ông lão bị viêm phổi phải nhập viện cấp cứu, nhưng tử vong mấy ngày sau đó.

Linh hồn ông Gan bay lên thiên đàng, nơi vợ ông và nhân viên hộ chính thiên đàng đang chờ sẵn, vợ ông nói rằng còn rất lâu nữa mới ông mới hết thọ mệnh, nhưng vì thấy chồng mình đã quá đau khổ nên bà đã xin các quan chức thiên đàng ấn định cho ông từ trần sớm hơn. Ông Gan biết chuyện thì bực tức đánh mắng vợ, hai vợ chồng ngồi sum vầy và cùng theo dõi truyền hình nhân gian. Ông lão thấy con cháu về tề tựu dự đám tang ông, mọi người đều tự trách mình khi ông còn sống đã vô tâm với ông. Những người bạn của ông cũng than khóc kể lại những kỷ niệm từ thời sinh viên, khi cả hai nhập ngũ chiến đấu, cho đến những năm tháng khó khăn thời hậu chiến. Nhận ra con cháu đã hối hận và vẫn còn nặng tình cảm với mình, ông Gan kiên quyết muốn về trần thế. Khi ông sống lại, tất cả con cháu đều vỡ òa trong hạnh phúc.

Thế nhưng chỉ chóng vánh 1 tháng sau, mọi chuyện đã thay đổi, những đứa cháu nội lại cư xử ngang trái khiến ông rất bực bội. Ông Gan quyết định đòi đứa con trai toàn bộ những chi phí mà ông đã bỏ ra để nuôi anh ta khôn lớn, và còn dọa sẽ kiện anh ta ra tòa nếu anh ta không chi trả. Nếu con cháu đã vô ơn thì ông Gan cũng sẽ đáp trả bằng sự vô tình!

Nhưng thực tế những hình ảnh này chỉ là giấc mơ, chính xác là nhân viên hộ chính thiên đường đã cho ông mơ thấy trước tương lai nếu ông quay về dương thế. Cảm thấy tương lai u ám và đen tối, cũng như những mâu thuẫn không thể hóa giải với con cháu, ông Gan đã quyết định: "Tôi đã chết rồi, hãy để cho tôi được chết hẳn!"

Câu chuyện khắc họa một mâu thuẫn gần như xảy ra hằng ngày trong mô hình gia đình tam đại đồng đường, tứ đại đồng đường (ông bà cụ kỵ sống cùng con cháu), một hình mẫu gia đình rất phổ biến ở các nước Á Đông trong đó Nhật Bản và Việt Nam, cả hai thế hệ không tìm được tiếng nói chung về lối sống, suy nghĩ dẫn đến những bất đồng và rạn nứt về tình cảm (về vấn đề này có thể xem lại vở kịch Hồn Trương Ba, Da Hàng Thịt của nhà thơ Lưu Quang Vũ, một phần nguyên nhân khiến cho nhân vật Trương Ba từ việc bị chết nhầm đã xin Đế Thích cho chết hẳn vì cảm thấy mình không còn được con cháu quan tâm, tôn trọng), ngoài thực tế thì nhiều người già đã quyết định vào sống trong viện dưỡng lão cho đến cuối đời thay vì nương tựa vào con cháu, từ đó mới dẫn đến những hiện thực đau lòng như "Trẻ cậy cha nhưng già không thể cậy con" hay "Cha mẹ nuôi mười con nhưng mười con không nuôi nổi cha mẹ".

Nhân vật chính của câu chuyện là chủ tịch của một tập đoàn dầu khí lớn, có vị thế và quyền lực trong xã hội, nhưng luôn gặp phải vô vàn trắc trở và bất hạnh trong cuộc sống, bản thân ông ta bị ung thư dạ dày giai đoạn cuối, thời gian sống không còn được bao lâu, chỉ trong ba ngày nằm viện, tình hình của công ty rối tung rối mù, các hợp đồng đàm phán với đối tác nước ngoài bị đình trệ hủy bỏ, con trai cả Taichi cũng là giám đốc thuộc cấp không đủ năng lực để xử lý công việc, cấp dưới tuy ra vẻ thể hiện kinh nghiệm và điều phối xuất sắc thì đang ngấm ngầm muốn lật đổ ông ta để chiếm đoạt công ty, đứa con trai út phạm pháp vừa bị tạm giam mới được ông ta bảo lãnh thả tự do nhưng không hề hối cải, một cô nhân tình tưởng giúp ông ta giải tỏa bức bối, áp lực nhưng thực ra chỉ trực chờ đào mỏ vị chủ tịch nhiều tiền. Tất cả những gánh nặng đó khiến cho ông ta vô cùng đau khổ và bất lực.

Nghe theo lời khuyên của vị bác sĩ điều trị cũng là một người bạn thân, vị chủ tịch tìm đến vô ưu quán, nơi sẽ giúp ông có tâm lý tốt hơn để chiến đấu với bệnh tật. Không gian trong quán được bài trí rất kỳ lạ, những đồ vật có kích cỡ rất to, trên trần nhà treo đầy những con hạc giấy Origami, tủ trưng bày búp bê, trên bàn có cả giấy và hộp màu vẽ như không gian của một nhà trẻ thực sự, tất cả người lớn khi đến đây đều thay quần áo của trẻ con. Người đứng trên đỉnh cao quyền lực và danh vọng lại cô đơn và có những nỗi đau không thể nói được thành lời sẽ được trải nghiệm cảm giác là một đứa trẻ, ông đã gặp bà chủ Vô Ưu Quán, một người phụ nữ mặc hội chứng đột biến hormone tuyến yên nên trở nên có kích cỡ khổng lồ, bà đã thôi miên ám thị để vị chủ tịch như được trở về thời thơ ấu vô lo vô nghĩ , rũ bỏ mọi gánh nặng cuộc sống, bổn phận trách nhiệm, an yên trong vòng tay của mẹ- người cho ông ta cảm giác bình yên, che chở trước những cô đơn và áp lực cuộc sống (có thể xem lại truyện ngắn Bố Cũng Biết Làm Nũng trong Doraemon để hiểu hơn về thực trạng này).

Câu chuyện được cụ Fujiko xây dựng là một minh chứng cho thực tế "nhà giàu cũng khóc", những người có quyền lực, tài sản, địa vị đôi khi có những bi kịch, ưu tư khó ai thấu hiểu, khi tiền bạc không thể đánh đổi lấy tuổi trẻ và sức khỏe, họ trở nên bế tắc, bất lực đến mức phải tìm đến vô ưu quán- nơi có thể giúp họ tạm thời xóa bỏ mọi nỗi ưu phiền, nhưng chỉ trong thoáng chốc vì hiện thực nghiệt ngã thì vẫn còn đó.