Người đương thời biết đến ông như một Mangaka vĩ đại nhất với siêu phẩm Doraemon làm cơn nghiện của thiếu nhi các nước châu Á (trong đó có Việt Nam) một thời, Esper Mami, Perman, Con Ma Q Taro với phong cách nhẹ nhàng, tươi sáng hồn nhiên. Tuy nhiên, để tạo nên một danh tiếng Mangaka vĩ đại nhất, Fujiko không chỉ mang đến những tác phẩm trong sáng, lạc quan, ông đã ra mắt không ít one-shot, truyện ngắn rất đen tối, đầy tính triết lý và được giới chuyên môn đương thời đánh giá rất cao.
Fujiko F
Fujiko F
Các One-shot Của Fujiko F. Fujio hay Tuyển Tập Truyện Ngắn của Fujiko F. Fujio là các câu chuyện ngắn được phát hành rải rác từ những năm 1970 đến năm 1995 của cố tác giả Fujio F. Fujio. Các one-shot này thuộc thể loại khoa học viễn tưởng kết hợp hài kịch đen (dark comedy) và hoàn toàn là những câu chuyện độc lập với nhau. Bài viết sau đây sẽ giới thiệu, tóm tắt những one shot hay nhất, đen tối nhất, có giá trị châm biếm cao nhất cũng như mang đậm ý nghĩa nhân văn nhất của cụ Fujiko
1. Gặp Gỡ Chính Mình- One shot về sự xuống cấp của đạo đức xã hội
Câu chuyện kể về một anh chàng đang sống trong cảnh túng quẫn, anh ta phải thuê một căn hộ sập xệ để sống qua ngày, khi bước vào căn phòng này, anh nhận ra dường như thời thơ ấu mình đã từng được một người lạ mặt dẫn tới đây, và rồi chứng kiến một cuộc cãi vã không dứt của ba người lớn lạ mặt làm anh ta khóc sưng cả mắt
Thế rồi bất ngờ khi anh chàng này nhận được khoản thừa kế đất đai kếch xù có giá trị ước tính khoảng 3 triệu yên, dần dần ba bản thể tương lai bao gồm phiên bản 9 năm sau, phiên bản 23 năm sau và phiên bản 33 năm sau tìm đến anh chàng đưa ra những lý do để thuyết phục anh ta bán đất thành tiền hoặc không bán đất, tất cả đều có những động cơ đen tối, xấu xa đằng sau. Vì thế mà họ cãi vã không có hồi kết và họ quyết định mời bản thể thiếu nhi đến để làm trung gian biểu quyết chấm dứt cuộc tranh cãi
Đến lúc này thì anh chàng mới nhận ra đây chính là thực tế mà mình nhìn thấy hồi nhỏ chứ không phải là giấc mơ. Anh thanh niên chợt nghĩ rằng nếu hồi nhỏ mà chứng kiến tương lai bế tắc như thế này, ắt hẳn mình không còn muốn sống nữa, ngay tức khắc bản thể thiếu nhi lao ra cửa sổ nhảy xuống tự vẫn, anh thanh niên cùng 3 bản thể tương lai tan biến theo chỉ còn lại căn phòng tĩnh mịch như chưa có chuyện gì xảy ra
2. Chiếc Đĩa Minotaurus - One shot về nghịch lý đạo đức của con người
Câu chuyện bắt đầu với bối cảnh một anh phi hành gia gặp tai nạn hết nhiên liệu trên vũ trụ, đồng đội của anh ta phải mất khoảng 23 ngày nữa mới tới cứu viện. Phi thuyền của anh ta rơi xuống một hành tinh lạ, có điều kiện sống tương tự như Trái Đất, chỉ có điều nơi đây, loài bò là chủng tộc thống trị, còn con người chỉ được nuôi như gia súc.
Anh phi hành gia được một cô gái tên Minoa cứu sống, anh đã thầm yêu cô nàng, ban đầu khi đến hành tinh đám bò tưởng anh là một con Usu (cách mà loài bò trên hành tinh này gọi con người) nên chúng nhốt anh vào chuồng, sau cùng vì biết rằng anh phi hành gia đến từ một hành tinh trong vũ trụ có trình độ văn minh tân tiến mà loài bò gọi là thiên đường, chúng cung kính và đối xử với anh rất tử tế
Anh phi hành gia hoảng hồn khi biết được việc Minoa đã đoạt huân chương chiếc đĩa của Minotaurus đồng nghĩa với việc cô sẽ bị giết thịt để trở thành bữa tiệc cho lũ bò, anh phi hành gia chạy đi thuyết phục các quan chức bò của hành tinh này rằng việc ăn thịt con người là dã man, vô nhân đạo nhưng vô ích, bởi chân lý ở hành tinh này con người đã là thực phẩm cho loài bò, anh lại chạy đi muốn đưa Minoa về Trái Đất trốn nhưng cô cương quyết từ chối và còn khẳng khái :" Anh được sinh ra có ý nghĩa gì khi anh chỉ sống và chết đi?
Anh phi hành gia âm mưu dùng súng để phá hoại bữa tiệc của lũ bò nhưng trước thái độ vô tư lự của Minoa anh đã trở nên bất lực, cuối cùng anh ta đã được đồng đội giải cứu về tàu vũ trụ và ngồi nhâm nhi miếng thịt bò bít tết ngon lành, mà không mảy may nghĩ rằng mình cũng giống như lũ bò ở hành tinh lạ vừa ăn thịt một con người, từ đó câu chuyện cho thấy những mâu thuẫn, nghịch lý tiêu chuẩn kép trong quan điểm đạo đức của con người, khi con người ăn thịt con bò là điều hiển nhiên, còn con bò ăn thịt con người thì lại là điều độc ác.
3. Người Đàn Ông Siêu Đẳng- One shot về sự tha hóa quyền lực và cái kết đắng
Katayama là một nhân viên văn phòng, cấp dưới của Phó Giám đốc Kuraku, kẻ tự nhận mình là người bảo vệ chính nghĩa, mặc dù giữ chức danh phó giám đốc nhưng hắn không hề làm việc, chỉ nằm và đọc báo về các tin tức về những vụ phạm tội xảy ra trong thành phố. Mọi người đều sợ hãi không dám giáp mặt Kuraku khi nhìn thấy hắn và Katayama cũng không phải ngoại lệ
Trong một lần đi vệ sinh, Katayama vô tình chạm mặt Kuraku và hắn ngỏ lời mời anh đến nhà chơi vào buổi tối (một lời mời nhưng thực ra là mệnh lệnh không thể cưỡng lại). Vợ Katayama oán trách chồng mình quá ngốc nghếch để cho hắn nhìn thấy, nhưng anh bình thản cho rằng việc gì đến cũng sẽ phải đến, nếu không thuận theo lệnh hắn thì chuyện tồi tệ hơn sẽ còn xảy ra.
Trên đường đến nhà Kuraku, Katayama vô cùng bất ngờ bởi một cảnh tượng kinh hoàng đập vào mắt mình, hàng loạt dãy nhà hoang tàn đổ nát, xe của Katayama vấp phải một ổ voi và bị hỏng, Katayama hoảng sợ vì đã trễ giờ hẹn với Kuraku. Đúng lúc này thì Kuraku xuất hiện trong bộ quần áo siêu anh hùng bảo vệ chính nghĩa, đã ôm Katayama bay về nhà mình.
Nói chuyện với Katayama, Kuraku bộc bạch về quá khứ của mình, anh ta cũng chỉ là một nhân viên văn phòng bình thường, thường xuyên bị cấp trên soi mói trách móc, nhưng lại có ám ảnh với việc hành hiệp trượng nghĩa, hằng ngày đọc những mẩu tin tức trên các trang báo về các hành vi phạm tội khiến cho anh ta uấn nghẹn đến tức giận. Rồi đến một ngày Kuraku bắt đầu nhận ra sự biến đổi rõ rệt trong cơ thể, anh ta có thể bay, có sức mạnh vô song và đôi mắt quang tuyến nhìn xuyên tường, và thế là anh ta bắt đầu sử dụng những khả năng đó để trở thành người bảo vệ chính nghĩa
Từ người bảo vệ chính nghĩa trừng trị tội phạm, Kuraku đã đi quá giới hạn và trở thành tội phạm từ lúc nào không hay biết- thứ mà anh ta căm ghét. Anh ta ra tay không chút thương xót với những tên tội phạm, đánh đập lực lượng thi hành công vụ, cưỡng bức phụ nữ và đánh sập trụ sở các công ty truyền thông vì cho rằng họ đang giễu nhại hành động "bảo vệ chính nghĩa" của anh ta. Chính phủ đã sử dụng mọi biện pháp từ quân sự, sử dụng cả bom nguyên tử cho đến phương án thuyết giải, đàm phán nhưng đều không lay chuyển cũng như khuất phục được Kuraku. Sau cùng, Chính phủ quyết định thỏa hiệp, trao cho Kuraku một ghế phó giám đốc doanh nghiệp vừa công bố với công chúng một cách giả dối rằng sự xuất hiện của Ultra Super Deluxe Man là không thể kiểm chứng
Sau cùng khi truy đuổi Katayama và cô gái nạn nhân, Kuraku đã nôn hộc máu, triệu chứng của căn bệnh ung thư dạ dày, do chính những tế bào siêu anh hùng đột biến trong cơ thể hắn gây ra, cái kết hắn đã lộ rõ, hắn không chết từ tác nhân bên ngoài, mà do sự bất ổn của chính cơ thể như sự trả giá cho những tội ác của hắn.
4. Cuộc Rút Thăm Của Cambyses- Oneshot về đức hi sinh cao cả trong nghịch cảnh
Sark là một anh lính của đế chế Ba Tư dưới triều hoàng đế Cambyses đệ nhị, trong lần chinh phạt vương quốc Numidia, quân đoàn của Sark lâm vào tình trạng cạn kiệt lương thực, một tốp 10 binh sĩ còn sống đã nghĩ ra trò chơi rút thăm, theo đó có một lá thăm màu đen, ai rút phải lá thăm đó sẽ trở thành thức ăn cho 9 người lính còn lại, và kẻ xui xẻo đó chính là Sark.
Sark ra sức bỏ chạy khỏi 9 tên lính kia, anh đi vào một vùng sương mù (vùng nhiễu loạn không thời gian) và bị dẫn đến một tương lai rất xa- Trái Đất của 230.000 năm sau đã bị hủy diệt bởi một thảm họa vũ khí hạt nhân đến mức không còn sự sống hữu cơ nào tồn tại, trốn chạy khỏi địa ngục này nhưng lại bước tới một địa ngục khác
Sark tìm thấy một hầm trú ẩn có thiết kế kiên cố, tại đây anh gặp cô gái Estel và những máy móc hiện đại. Ban đầu là cảm giác nghi kỵ xen lẫn thù địch, nhưng cảm nhận được sự chân thành, thiện lương trong con người Sark, hai bên đã mở lòng với nhau, Estel đã giải thích cho anh về thảm họa kinh hoàng đã xảy ra, có một cuộc chiến tranh đã hủy diệt mọi sự sống hữu cơ trên hành tinh, những người sống sót phải chui vào sống lay lắt trong hầm trú ẩn, phát tín hiệu cầu cứu các nền văn minh ngoài trái đất trong vô vọng và thứ công nghệ ngủ đông giúp cô và những người đó sống sót trong suốt 230.000 năm
Theo đó, thứ công nghệ ngủ đông này thực chất là việc những nhóm người sống lay lắt trong hầm trú ẩn phải thay phiên nhau rút thăm, kẻ rút phải lá thăm màu đen sẽ trở thành món thịt viên nuôi những người còn sống, mỗi lần ăn món thịt viên đó xong sẽ ngủ đông trong 10.000 năm cho đến lần nạp năng lượng tiếp theo. Estel đã ăn thịt 23 người sống sót cùng với mình, và giờ cô là người cuối cùng.
Sark bàng hoàng đau khổ anh không chấp nhận được tấn bi kịch con người ăn thịt nhau để sống một lần nữa lặp lại, nhưng trước mắt anh là một thế giới hoang tàn không còn sự sống, buộc anh phải chấp nhận nghịch cảnh phũ phàng, khi tình cảm giữa anh với Estel mới chớm nở. Một cuộc rút thăm mới bắt đầu, nhưng anh Sark đã rút được lá thăm màu trắng, đồng nghĩa với việc Estel sẽ trở thành "món thịt viên" cho Sark trước giấc ngủ đông 10 ngàn năm.
Câu chuyện ngoài thông điệp lên án chiến tranh phi nghĩa còn cho thấy dù trong nghịch cảnh tăm tối, con người vẫn không mất đi khát vọng sống và đức hy sinh cao cả cho những người mà mình yêu thương. Estel đã đặt mọi hy vọng vào Sark, bởi anh ta là một chứng nhân lịch sử, đã chứng kiến hậu quả thảm khốc của chiến tranh từ thời cổ đại đến hiện đại, và chỉ có con người chứng kiến sự tàn khốc của chiến tranh mới đủ dũng khí để ngăn chặn nó.
5. Gốc Của Cái Cây Đột Ngột Bị Chặt - One Shot về thói bạo lực gia đình và bệnh vô cảm
Câu chuyện kể về Nishimura- một anh nhân viên tạp chí văn nghệ đến nhà của nhà văn Yamato để lấy bản thảo tác phẩm mới, tuy nhiên nhà văn Yamato chưa viết một chữ nào, buộc Nishimura phải ở lại túc trực để thúc ép Yamato hoàn thiện bản thảo, tại đây anh ta đã chứng kiến lão nhà văn là một kẻ tàn độc, gia trưởng liên tục bạo hành vợ. Thậm chí lão ta còn công nhiên bắt vợ quay số gọi điện hẹn hò với nhân tình trước mặt vợ. Trong khi Nishimura lại vô cùng yếu đuối, khi bị vợ nạt nộ, bỏ về nhà bố mẹ đẻ vì chồng mải công việc mà không về nhà.
Nishimura chứng kiến hàng loạt sự việc bất thường xảy ra trong căn nhà này từ việc con khỉ đuôi dài có nguồn gốc Đông Nam Á, vỏ chai rượu vứt lăn lóc ở cầu thang như để bẫy người ta giẫm phải, nhà vệ sinh bốc khí metan nồng nặc và một gạt tàn, bật lửa để hút thuốc lá, gia đình ăn cá ngừ, cá thu ngày này qua ngày khác.
Sau cùng Nishimura tìm thấy cuốn sổ tay của bà vợ, trong đó đầy những mẩu báo sưu tầm được cắt ra, tất cả đều là những tin tức về vụ chết người do tai nạn, dịch bệnh, nhiễm độc,...Điều đó có nghĩa là những sự việc mà Nishimura chứng kiến thực chất là những âm mưu do bà vợ ngụy tạo để sát hại lão nhà văn. Câu chuyện kết thúc bằng việc Nishimura chứng kiến bà vợ với ánh mắt vô hồn của người đã chết lại đang thiết kế một cái bẫy mới để giết chồng.
Mượn hình ảnh câu chuyện dân gian cổ về một bầy thỏ hằng ngày húc đầu mong làm sập gốc cây mà không biết bao giờ gốc cây sẽ đổ, tác giả Fujiko đã xây dựng hình ảnh ẩn dụ trong đó bà vợ là con thỏ nỗ lực giết chồng để thoát khỏi tai ách trong vô vọng, ông chồng là gốc cây vẫn đứng hiên ngang tại đó, câu chuyện không chỉ là sự đả kích đối với thói gia trưởng, bạo hành phụ nữ của một bộ phận đàn ông Nhật Bản trong quá khứ, mà còn là sự tố cáo căn bệnh vô cảm ở Nishimura và những đồng nghiệp của anh ta tại tạp chí văn nghệ khi họ không ít lần chứng kiến lão nhà văn bạo lực với vợ mà không hề can ngăn, thậm chí còn cười cợt một cách đồng lõa. (Hết phần 1)