Chuyện là mình vừa bị lừa 15 triệu.
15 Triệu, tuy không phải một số tiền quá lớn (nó sẽ lớn hơn nếu mình không làm chủ được suy nghĩ của mình sớm), nhưng đủ để mình thức tỉnh được sự ngây thơ của mình trong hàng tá những cạm bẫy trên internet. Tuy một số bài học mình nhận ra nghe rất hiển nhiên, nhưng sự chủ quan vẫn khiến mình bỏ quên những điều hiển nhiên ấy. Mình từng nghĩ rằng mình "đủ thông minh để không bị lừa", như rất nhiều người khác, và rồi boom, mình mắc hàng loạt những sai lầm ngớ ngẩn để rồi phải chịu hậu quả.
Sau đây là những bài học mình rút ra được.

1. Luôn tìm hiểu kĩ càng trước khi hành động, đặc biệt là những việc mà mình không phải chuyên gia.

Đây là một trong những nguyên tắc vàng (mình nghĩ vậy) trong mọi việc, nhất là những việc có liên quan đến tiền bạc hay giao dịch online. Kiểm tra cẩn thận thông tin, bao gồm danh tiếng (qua review, sách báo), tính pháp lí, giấy phép kinh doanh và sự minh bạch của thông tin. Những việc trên sẽ giúp bạn tránh được rất nhiều rủi ro.

2. Không gửi bất kì mã code, OTP nào liên quan đến mọi tài khoản của mình cho người khác.

Tại sao 90% vụ lừa đảo online thành công? Vì nạn nhân tự đưa mã OTP 🫡 Những mã như OTP hay mã xác nhận là thông tin tối quan trọng giúp bảo vệ tài khoản của bạn. Dù một người có khéo léo thuyết phục thế nào, tuyệt đối không chia sẻ nó. Không nhấp vào link lại yêu cầu nhập mã code (đây là cách họ dụ bạn tự nhập OTP vào website giả mạo). Nhớ rằng mã OTP là tường lửa cuối cùng để bào vệ tài khoản của bạn.

3. Cẩn thận với những người không quen biết trên mạng.

Trên mạng, ai cũng có thể giả vờ làm bất kì ai. Chỉ giao dịch trực tiếp, giao dịch với những nguồn đáng tin cậy, tức bạn kiểm soát được danh tính đối phương Tuyệt đối không tin tưởng người lạ, dù họ có tỏ vẻ than thiện hay dùng ngoại ngữ (tiếng anh), đây là chiêu thức phổ biến để tạo lòng tin. Những đứa scammer có thể dùng ngoại hình chỉnh chu, ngôn ngữ chuyên nghiệp để che dấu ý đồ xấu. => Luôn đặt nghi vấn với bất kì đề nghị chuyển tiền nào, dù họ có viện dẫn lí do khẩn thiết tới đâu.

4. Luôn hỏi mọi người xem một việc, profile, thông tin có "legit" hay không. Đừng lúc nào cũng hành động một mình. Bạn không thông minh lắm đâu

Một cái đầu không bao giờ đủ để nhìn thấu mọi thứ. Một cái nhìn từ người ngoài cuộc có thể thấy rõ sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong mớ thông tin hỗn độn mà bạn cho là hợp lí. Hỏi bạn bè, người thân hay thậm chí tìm kiếm thông tin trên mạng có thể giúp bạn tránh khỏi những sai lầm ngớ ngẩn. Một cái đầu khó có thể đấu lại cả một hệ thống scam được.

5. Cẩn thận xem xét hành vi của mình trong lúc tâm lí mình bị yếu

Cẩn thận, không hành độngmù quáng thiếu suy nghĩ lúc tâm lí mình đang yếu (có thể là lúc buổi đêm, lúc mình đang bị mệt hoặc đang bị ốm). Như vậy rất dễ bị thao túng tâm lí một cách vô thức. Những thằng/con lừa đảo thường lợi dụng lúc chúng ta đang mệt mỏi, căng thẳng hay không tỉnh táo để ra tay. Khi cảm thấy không ổn, tốt nhất là hãy dừng lại, nghỉ ngơi hoặc hỏi ý kiến người khác. Để ý những dấu hiệu như người khác cố ý gây áp lực gấp rút (“Làm ngay còn kịp”) hay đánh vào long tham (“Cơ hội chỉ có 1 lần”). Đây là chiêu trò phổ biến của scammer (Riêng mình bị dính vào cái thứ nhất) Hãy tạo khoảng trống giữa kích thích và hành động. Hít thở 10s, uống ngụm nước lạnh, hoặc đơn giản “tôi sẽ quyết định vào sáng mai”. Đủ để bạn thoát khỏi việc là con mồi. Khi tâm lí trùng xuống, hãy coi mình như một đứa trẻ cần bảo vệ. Tắt điện thoại, uống nước, đi ngủ. Mọi thứ có thể đợi đến ngày mai. (Mình bị lừa vào lúc tâm lí yếu☹)

6. Đừng khinh bỉ những người gặp sai lầm, hãy học hỏi từ họ. Khinh bỉ là cảm xúc vô dụng.

Có thể đây là bài học đắt giá nhất của mình. Trước đây mình chỉ khinh bỉ những người mắc sai lầm, tự hỏi “ối dào tại sao có thể ngu như vậy được chứ” mà không học hỏi nhiều từ sai lầm của họ. Dẫn đến việc mình bị mắc những sai lầm khá cơ bản để rồi bị lừa. Khả năng cao là mình đã có thể tránh khỏi việc này nếu như mình biết học hỏi từ sai lầm, kinh nghiệm của người khác. Nếu mình biết học hỏi từ sai lầm của người khác thì mình đã biết mọi bài học ở trên, chứ không phải chờ đến lúc mình là nạn nhân rồi mình mới nhận ra giá trị của chúng. Khinh bỉ là cảm xúc vô dụng. Nó chỉ khiến một người cảm thấy rằng mình trên cơ hơn, nuôi dưỡng sự tự cao và không nghĩ tới việc học hỏi từ người dưới cơ mình. Trên đời này không có kẻ ngốc, chỉ có những bài học mà ta chưa đủ khiêm nhường để đón nhận.

Chung quy lại là:

1. _Nếu bạn không dành ra 30 phút để nghiên cứu, bạn sẽ tốn 30 ngày để hối hận_
2. _Mã OTP là của tao. Tao mất OTP là tao mất hết_
3. _Thế giới ảo không có khái niệm “vô hại"__Internet là sân khấu của những vai diễn_
4. _Kiến thức tập thể về tổng quát luôn mạnh hơn sự cô độc của một bộ não_
5. _Đừng tin chính mình trong trạng thái tâm lí yếu_ _Khi tâm lí yếu, hãy tạo ra khoảng lặng để tránh bị thao túng_
6. _Either you learned from others [mistake/life/lesson…], or you learned the hard way_ _khi ta ngừng khinh bỉ vết xe đổ và ngồi xuống nghiền ngẫm, con đường phía trước bỗng hiện ra vạn lối tránh hố sâu_ _”cười người hôm trước, hôm sau người cười”_
Cảm ơn vì đã đọc.