BẠN LÀ AI? NHÀ ĐẦU TƯ, ĐẦU CƠ HAY CON BẠC?

Thị trường tài chính nói chung quả là một ván cờ hay ván bài vô cùng phức tạp mà trong đó lẫn lộn người muốn bỏ chút tiền vào muốn sinh lợi dài lâu với người bỏ tiền vào muốn kiếm lợi nhanh chóng. Vậy thì đâu đúng đâu sai ? T. cũng đã trình bày quan điểm của mình từ lâu. Hãy coi thái độ của bạn như thế nào trước khi nói đến việc đúng sai. Đối với mình, trên đời này không có gì phân định tuyệt đối việc đúng sai. Ngoại trừ một vài định đề rõ rệt là nếu bạn cướp của, giết người là sai và trung thực, thành thật trong lời nói và hành động là đúng thì có quá nhiều việc đối với người này là đúng và đối với người khác thì sai. Thế giới còn nhiều tranh chấp chẳng qua là người đời còn hơn thua quá nhiều việc đúng sai.

Trở lại chuyện bước vào thị trường để mong kiếm chút lợi từ đồng tiền mình bỏ vô, âu đó cũng là ước muốn chính đáng vì ai cũng muốn và xứng đáng có được cuộc sống tốt hơn. Nhưng làm gì để được vậy? Có nhiều người chỉ trích giới tham gia stock market là toàn dân cờ bạc, nói vậy là quá đáng chăng hay phản ánh thực hiện trạng không hay đang thực sự xảy ra? Để trả lời câu hỏi này hãy thử đem vào đây 3 cụm từ : đầu tư (investing), đầu cơ (speculating) và cờ bạc (gambling).

Đầu tư (investment) là ý tường bỏ một thứ gì đó vào một lãnh vực nào đó với một thời gian nhất định, có thể lâu dài để mong nhận được một thành quả là sinh lợi so với những gì mình đã bỏ ra ban đầu. Đầu tư có thể mang đến thành công nhưng cũng có thể mang đến thất bại nhưng nguòi đầu tư có tâm thái kiên định và cho mình thời gian để đạt đến cái kết cần thiểt và thừong người có đầu óc đầu tư có sự tự tin vững chải.

Đầu cơ (speculation) thì khác chút, thời gian thuờng ngắn hơn, người đầu cơ vận dụng nhiều trí não hơn để nhận định suy đoán xu hứơng của một lĩnh vực mình muốn kiếm lợi từ những gì mình bỏ vào. Có thể nôm na nói rằng đầu cơ là một sự suy đoán có căn cứ (educated guess). Người đầu cơ có thể là người đầu tư ngắn hạn, là một nhà giao dịch (trader) theo những gì mà đối với họ là “cơ hội tốt”. Vì kết quả không chắc sẽ thành công nên có thể có hơi hám của cờ bạc (gambling) tức vẫn là dựa theo may rủi nhưng khác với cờ bạc (và đây là yếu tố mấu chốt của thành công của họ) là họ căn cứ theo một điểm lợi thế (the edge) nào đó để tăng khả năng thắng của họ cao hơn. Họ là những người hiểu bài toán xác suất một cách thấu đáo, và như Mark Douglas tác giả của cuốn sách nói về tâm lý giao dịch rất hay “Trading in the Zone” thì “Giao dịch chẳng qua là bài toán xác suất nhận diện mô hình” Ý tưởng của nhà đầu cơ (hay đầu tư ngắn hạn, hay nhà giao dịch cơ hội) vì lẽ đó nên là ý tưởng cần có cho người người trên thị trường.

Cuối cùng, cờ bạc (gambling) là bỏ tiền vào thị trường ở tâm thế “ăn thua đủ” người vô thị trường giống như đang cờ bạc hoặc là coi thị trường như chỗ “hốt vàng” giúp đồng tiền của họ sinh lợi dễ dàng và nếu muốn kiếm tiền nhanh thì họ càng phải đánh lớn, đánh nhiều, thua phải gỡ nên cứ hễ họ đang lỗ tiền họ càng nhồi tiền vào nhiều hơn -”double down”, “average down” một cách vô tội vạ. Đối với các con bạc này, khẩu hiệu của họ lúc nào cũng là “có gan làm giàu” tức là họ đánh đổi chiến thắng của họ bằng sự rủi ro quá lớn nhiều khi vượt quá cả khả năng giới hạn của họ cho nên mới có rất nhiều cảnh tiền mất tật mang, nhà xe bị xiết, nợ nần chồng chất, vợ chồng ly tán, con cái nheo nhúc khổ sở … Hoặc khác, họ là những người thù ghét thị trường và nguyền rủa thị trường là kẻ cướp mất cuộc sống bình yên của họ trong khi họ không hiểu thủ phạm không ai khác là bản thân họ hay nói rõ hơn là lòng tham và sự ngu si của họ …. Cũng vì lòng tham và sự thiếu hiểu biết nên họ mới tin rằng trên đời này có nhiều người có thể dự đoán được thị trường sẽ đi về đâu bằng khả năng phân tích siêu phàm (ở đâu ra?). Nếu có thể, họ chỉ mong có thể theo được các ông thầy, bà giáo tự cho rằng nhờ khả năng phân tích của họ, họ có thể kiếm tiền một cách ngon lành mà không nghĩ rằng phải trau dồi và luyện tập một cách nghiêm túc cộng thêm những kế hoạch giao dịch hợp lý với sự giảm thiểu tối đa rủi ro. Họ không hiểu rằng cả các bậc thầy nổi danh trên thị trường còn không biết stock sẽ đi về đâu thì làm sao mà ở đâu có mấy “chén thánh” giúp mình dự đoán chính xác như vậy. (Lý do những tên tuổi lớn trên lĩnh vực giao dich tài chính vẫn kiếm tiền được là bởi vì họ một lần nữa rất linh hoạt trong trò chơi xác suất và biết mình đang ở đâu, thua thì thua dến đâu và khi cần thì kết thúc một lệnh thắng chóng vánh không hề thắc mắc …..)

Ai cũng muốn được một cuộc sống tôt hơn và ai cũng muốn đồng tiền của mình được sinh lợi nhưng có bao nhiều người thực sự nghiêm túc với cái nghiệp trading này. Nếu bạn dò xét lại và thấy trong mình có mầm mống của một con bạc, hay một con thiêu thân lao vào tìm ánh sáng rồi gục ngã thì có lẽ bạn nên dừng lại, nên suy nghiệm thật nhiều trước khi ra một quyết định mới. Nghề trading là một nghề nghiệp thực sự (cho dù nó chỉ là công việc bán thời gian, part time, của bạn đi chăng nữa) và khi đang ở trên thị trường là khi bạn đang điều hành doanh nghiệp của ban, phải gắn bó và luôn tâm niệm “This is my business” thì mới mong là người giao dịch bền vững lâu dài.

(Để tìm hiểu thêm về những ý tưởng tương tự, xin ghé thăm http://youtube.com/tuongngo)

(Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích, xin đừng quên cho mình một "Upvote" để khích lệ và giúp mình tìm ra những đề tài hay để phục vụ bạn tốt hơn. Xin hãy viết nhận xét (comment) trao đổi ý kiến của bạn cũng như chia sẻ bài viết này với bạn bè và gia đình của bạn. Cảm ơn bạn đã đọc bài và hẹn gặp lại bạn trong bài viết tiếp theo.)