ATOMIC HABIT- THAY ĐỔI QUAN ĐIỂM CỦA BẠN VỀ VIỆC HÌNH THÀNH THÓI QUEN

Mình đã nghe đi nghe lại những câu nói tựa như trên rất nhiều lần ở rất nhiều phương tiện truyền thông khác nhau và tự nhủ rằng đó là điều đúng đắn.

Nhưng sau khi đọc xong quyển sách atomic habit, góc nhìn của mình đã hoàn toàn thay đổi: “Mấy câu nói này thật nhảm nhí”.

Những câu nói đó chẳng khác nào bảo:

“Khi bạn sốt bạn phải hết sốt đi để trở nên khỏe mạnh” hay “Khi buồn ngủ bạn cần phải ngủ nhanh lên để tránh lãng phí thời gian”.

Tất cả mọi thứ đều được quy chụp cho ý thức lười nhác của chúng ta. Tuy nhiên điều này không phải sự thật và câu nói của James Clear mở đầu quyển sách đã phần nào đó vén màn bí mật:

Thật vậy, mọi thứ đều bắt nguồn từ hệ thống của bản thân. Đó là môi trường, các thói quen hiện hữu, và các chuẩn mực xã hội xung quanh. Và thay đổi nó là bước đầu tiên để trở thành nhà thiết kế cuộc sống vĩ đại.

Tuy nhiên, có một điều phải làm rõ rằng thay đổi đến từ những sự trở mình tích cực và nho nhỏ. Đó là những thay đổi thuận theo bản tính tự nhiên của con người thay vì gượng ép quay ngoắt hành vi thông thường của bản thân. Đó là lý do vì sao ta gọi nó là “Atomic Habit-thói quen nguyên tử” bởi chính những thay đổi nhỏ nhất sẽ đem lại những sự chuyển mình vượt bậc.

Thay đổi đến từ tư duy. Như nhà tâm lý học nổi tiếng Cark Jung đã từng nói:

Từ chương đầu tiên, tác giả đã khiến mình té ngửa với sự thật rằng:

Liệu danh sách dưới đây có là những “dự định” thói quen thường thấy của chúng ta:

-  Mình sẽ chạy bộ 20 phút mỗi ngày.

-  Mình sẽ dành ra 1 tiếng đọc sách mỗi tối.

-  Mình sẽ không ăn đồ ăn nhanh từ nay về sau.

Danh sách trên đây là cái mà tác giả mô tả là những thói quen dựa trên đầu ra. Trong khi danh sách đúng phải là:

-  Mình là một người siêng năng tập dục

-  Mình là một người không thích đồ ăn nhanh.

Lấy ví dụ với đồ ăn vặt: Bản thân đã nhịn ăn fastfood một tuần nhưng một hôm do có sinh nhật của mộtngười bạn, bản thân đã vô tình ăn một ít và phá hỏng cả quá trình nỗ lực. Các bạn có thể tự nhủ bản thân mình thật là tệ và cuối cùng từ bỏ để “tái nghiện”. Đây là vấn đề thường thấy của danh sách thói quen đầu ra.

Nhưng nếu ngay từ đầu các bạn xác định căn tính của bản thân là một người không thích đồ ăn nhanh thì sao?

Câu trả lời là bạn sẽ vẫn ăn =)))

Vì đó là món duy nhất có trong menu sinh nhật mà. Tuy nhiên bạn hiểu rằng việc ăn một lần như vậy không phải là con người thật của mình mà đó chỉ là bất đắc dĩ và sang hôm sau bạn sẽ không ăn nữa, tiếp tục củng cố căn tính của mình.

Đây là cái mà tác giả mô tả là thói quen dựa trên căn tính. Những sự điều chỉnh nhỏ trong cách ta nhìn nhận thói quen mới sẽ đem lại những khác biệt rất lớn và đây là bước đầu để ta có thể thay đổi bản thân.

Một điểm sáng trong Atomic Habits là cách tác giả James Clear hướng dẫn người đọc hình thành thói quen bằng những hành động nhỏ. Cụ thể, thay vì lao vào những thay đổi lớn, khó thực hiện và dễ bỏ cuộc, tác giả khuyến khích bắt đầu với “quy tắc hai phút.”

Hãy lấy ví dụ từ việc đọc sách. Thay vì ép mình đọc 50 trang mỗi ngày, hãy đặt mục tiêu chỉ cần đọc 1-2 trang. Việc đơn giản hóa mục tiêu sẽ giúp chúng ta dễ dàng vượt qua trở ngại tâm lý và duy trì đều đặn. Thói quen không được tạo ra từ những quyết định to lớn, mà từ những hành động nhỏ lặp đi lặp lại hàng ngày.

Điểm cốt lõi ở đây là làm sao biến thói quen trở nên dễ dàng, hấp dẫn và rõ ràng. Để làm được điều đó, tác giả đề xuất bốn quy luật để xây dựng thói quen tốt:

Hiển thị rõ ràng: Đặt cuốn sách trên bàn làm việc thay vì giấu trong tủ.

Hấp dẫn: Liên kết việc đọc sách với điều gì đó bạn yêu thích, như uống một cốc cà phê thơm lừng.

Dễ thực hiện: Chọn mục tiêu tối thiểu, như chỉ cầnbđọc một đoạn ngắn.

Hài lòng: Tự thưởng cho mình một điều nhỏ sau khi hoàn thành thói quen.

Những nguyên tắc này không chỉ giúp duy trì hành động nhỏ mà còn là nền tảng để từ đó phát triển thành những mục tiêu lớn hơn. Quả thật đây là những đúc kết sau cả sự nghiệp truyền động lực và diễn giả của ông James Clear và một vài dòng review sẽ là không đủ để tóm gọn lại những tinh túy mà quyển sách có thể đem lại cho độc giả.

Khi thói quen tốt đã trở thành một phần của cuộc sống, điều quan trọng tiếp theo là thử thách bản thân để vượt qua giới hạn. Đây cũng là điểm mà tác giả nhấn mạnh: thói quen không chỉ là đích đến, mà là công cụ để bạn vươn xa hơn.

Một ví dụ đáng chú ý trong sách là câu chuyện về việc đến phòng gym. Nếu ban đầu bạn chỉ đặt mục tiêu tập luyện 5 phút mỗi ngày, hãy sử dụng mốc này làm bệ phóng để tăng thời gian và cường độ tập luyện. Đừng hài lòng quá lâu với sự thoải mái của hiện tại; luôn tìm cách nâng cấp thói quen.

Tuy nhiên, như James Clear cảnh báo, việc thay đổi cũng cần dựa trên sự tự phản ánh thường xuyên. Ông chia sẻ cách ông dành thời gian vào cuối mỗi năm để trả lời ba câu hỏi quan trọng:

Thói quen không nên trở thành gánh nặng hay điểm tựa quá mức, mà cần là công cụ để giúp bạn chạm đến phiên bản tốt hơn của chính mình.

Một góc nhìn độc đáo khác mà Atomic Habits mang lại là: ngay cả thói quen tốt cũng có mặt trái. Khi một thói quen gắn liền với căn tính quá mạnh mẽ, nó có thể khiến chúng ta cảm thấy mất phương hướng nếu không còn duy trì được thói quen đó.

Lấy ví dụ từ những người gắn chặt căn tính của mình với công việc. Khi nghỉ hưu hoặc mất việc, họ dễ rơi vào trạng thái khủng hoảng vì không biết mình là ai nếu không còn vai trò đó. Tác giả đưa ra lời khuyên quan trọng: Hãy tái định nghĩa bản thân dựa trên những giá trị cốt lõi thay vì một vai trò cố định.

Thay vì nói, “Mình là một người quản lý giỏi,” hãy định nghĩa, “Mình là người thích xây dựng và dẫn dắt đội nhóm.” Cách định nghĩa này giúp bạn linh hoạt hơn trong việc chấp nhận thay đổi, đồng thời vẫn duy trì được giá trị bản thân.

Atomic Habits không chỉ là một cuốn sách về cách xây dựng thói quen, mà còn là cẩm nang giúp bạn thay đổi góc nhìn về sự phát triển bản thân. Từ việc thay đổi căn tính, thực hiện các bước nhỏ, đến việc nâng cấp thói quen và tái định nghĩa bản thân, James Clear đã tạo ra một hệ thống toàn diện, dễ áp dụng.

Điều khiến cuốn sách này đặc biệt là sự thực tế. Thay vì yêu cầu bạn lao vào những thay đổi phi thực tế, tác giả hướng dẫn bạn cách tận dụng hệ thống và môi trường xung quanh để đạt được mục tiêu.

Nếu bạn đang tìm kiếm một phương pháp cải thiện cuộc sống bền vững và lâu dài, Atomic Habits chắc chắn là cuốn sách không thể bỏ qua. Và đừng quên, mọi sự thay đổi lớn lao đều bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất.🌱