#6. Tác động qua lại của thói quen và đặc tính của tính cách

Như đã được đề cập tại #2 và #3, chắc hẳn mọi người đã thấy có sự tác động qua lại giữa thói quen và tính cách, theo đó thói quen giúp hình thành tính cách nhưng liệu có tác động nào giữa niềm tin về tính cách và thói quen hay không?

Liệu có sự khác biệt về khả năng tìm hiểu và nắm bắt công nghệ mới nếu một người lựa chọn nhãn dán cho bản thân "Tôi là một kẻ mù công nghệ" và một người lựa chọn nhãn dán cho bản thân "Tôi là một kể am hiểu/một kể thích thú tìm hiểu công nghệ". Rõ ràng là nếu bạn có những niềm tin về nhãn dán cho bản thân như trên thì chắc chắn ngay khi thông tin về một công nghệ mới, một ứng dụng công nghệ mới xuất hiện bạn sẽ bắt đầu thực hiện những hành động hoặc từ chối thực hiện những hành động nhất định bởi vì đó không phải là chính bạn. Một kẻ mù công nghệ thì hiển nhiên là hiếm khi quan tâm tới tin tức về công nghệ mới, trong khi đó một người am hiểu về công nghệ thì thường vì điều đó không củng , một người am hiểu về công nghệ thường sẽ chủ động tìm hiểu thêm các tin tức về công nghệ và chủ động hấp nạp các kiến thức về công nghệ mỗi khi có thể.

Tương tự như trên, chúng ta sẽ thấy những nhãn dán đặc tính cụ thể cho mình như "Mình rất tệ trong việc nhớ tên người" sẽ làm cho người đó thử để hỏi kỹ và nhớ tên của người mới gặp, trong khi suy nghĩ "Mình có thể nhớ tên được của mọi người" thường sẽ làm cho một người bỏ qua việc thử để cố gắng nhớ tên mọi người. Người nghĩ rằng "Mình có khả năng giao tiếp tốt" sẽ thực hành nhiều hơn và sẽ trở thành đóa hoa giao tiếp, trong khi người nghĩ rằng "Mình biết cách giao tiếp với mọi người" sẽ càng ngại ngùng và hạn chế giao tiếp với mọi người, sẽ không thử giao tiếp và do vậy sẽ càng hạn chế hơn trong việc giao tiếp. Người tin rằng "Mình bị mù đường" thì việc đầu tiên là từ chối lưu trữ thông tin về con đường mới đi, nhưng người tin rằng "Mình nhớ đường tốt" thì thường đi theo cảm giác mơ hồ của trí nhớ và sẵn sàng thử lại cho tới khi nhớ ra được con đường đó. Do vậy tác động từ niềm tin về một đặc tính của tính cách sẽ có tác động ngược lại tới trải nghiệm, kinh nghiệm của bạn và thói quen.

Mặc dù đặc tính cụ thể của tính cách được thể hiện qua các thói quen, nhưng những đặc tính, niềm tin vào các đặc tính không hề được sinh ra cùng với bạn mà được hình thành dựa trên những trải nghiệm, kinh nghiệm trong cuộc đời của bạn. Mỗi một hành động diễn ra trong cuộc sống mà bạn thực hiện, bạn trải nghiệm thì nó là một bằng chứng liên quan tới đặc tính của bạn. Nếu bạn có càng nhiều bằng chứng thì bạn càng có niềm tin vững chãi vào đặc tính đó của mình. Nếu bạn dọn giường của mình hàng ngày. Bạn có bằng chứng cho việc gọn gàng của mình, nếu bạn tập luyện hàng ngày kể cả khi trời mưa hay nắng nóng thì bạn có bằng chứng về việc bạn là người chăm chỉ và yêu thích tập luyện. Và ngược lại khi bạn có niềm tin bạn là người gọn gàng thì bạn có xu hướng thực hiện các công việc để thể hiện đặc tính này như thực hiện dọn dẹp. Khi bạn có niềm tin bạn là người chăm chỉ bạn sẽ có xu hướng thực hiện việc tập luyện nghiêm túc. Do vậy ở đây có một vòng lặp phản hồi giữa việc thực hiện các thói quen để củng cố đặc tính và từ đó bạn sẽ thực hiện nhiều hành động khác so với các hành động ban đầu này để thể hiện theo đặc tích của mình và bạn sẽ có thêm những hành động, những thói quen mới để tiếp tục phát triển các đặc tính, tính cách tốt này.

Như vậy câu hỏi thực sự ở đây là bạn thực sự mong muốn mình là ai, bạn đã trờ thành mẫu người mà bạn mong muốn hay chưa? Nếu không trả lời được câu hỏi này thì rất khó để bạn có thể đạt được những thay đổi như mong muốn. Nếu không xác định được câu trả lời này thì bạn sẽ giống như một con thuyền không có bánh lái và sẽ thường không thể duy trì được những thói quen hành động tốt và dễ quay trở lại với những thói quen hiện tại mà bạn đang hiện có. Bạn có sức mạnh để thay đổi đặc tính của mình. Bạn có lựa chọn về thói quen bạn thực hiện duy trì và đặc tính mà bạn muốn củng cố và biến nó trở thành một phần thực sự của bạn.

Các thói quen không đơn giản chỉ để giúp bạn đạt được mục đích như giảm cân, thành công hơn, giảm căng thẳng mà là giúp bạn trở thành một ai đó như bạn vẫn mong ước. Một vài thói quen nhỏ là bước khởi đầu để bạn phát triển được những niềm tin sâu sắc về những đặc tính, tính cách mà bạn muốn có. Những thói quen mà bạn chọn theo thời gian sẽ định hình con người bạn. Và việc bạn lựa chọn bạn là ai cũng sẽ định hình những lựa chọn hành động và thói quen của bạn. Như vậy để bắt đầu, bạn cần xác định đặc tính mà bạn muốn có, lựa chọn một thói quen nhỏ, duy trì, củng cố nó và tiếp tục sửa đổi các niềm tin vào bản thân, nâng cấp và mở rộng các đặc tính để đạt được tính cách mà bạn mong muốn. Và từ đó bạn nắm số phận của mình trong tay.

Mời các bạn ghé thăm blog của mình tại: