Ảnh: Bing AI
Ảnh: Bing AI
Uh, vậy là đã qua phần 1, và lần này còn có phần 2. Cùng một câu hỏi gợi mở, và nó gợi mở cho mình thêm một chút về cách mà chúng ta có thể sử dụng cho việc rèn luyện tính kỷ luật.
Câu hỏi trên cũng khá tương tự như câu hỏi về việc bạn sẽ lựa chọn làm xong hết bài hay công việc trước khi ra về hay bạn sẽ bỏ nó lại cho ngày hôm sau hay bạn sẽ lựa chọn ăn uống lành mạnh bữa ăn này hay lựa chọn để lại bữa ăn lành mạnh này vào một hôm khác còn hôm nay bạn sẽ ưu tiên cho bản thân mình đã? Nó cũng khá giống với một câu hỏi về tính kỷ luật phải không nào?
Vậy thì có khi nào kỷ luật ở một mức độ nào đó cũng là một biến thể của thói quen không? Kỷ luật sẽ không hẳn luôn là những thứ mà chúng ta thường nhìn nhận như bạn đứng trước một lựa chọn đầy cám dỗ trong một hoàn cảnh đầy lý trí và bạn dùng sức mạnh ý chí của mình để lựa chọn. Không hẳn lúc nào bạn cũng sử dụng sức mạnh ý chí của bạn để vượt qua sự cám dỗ nhất thời và lựa chọn những thứ mang tính chất kỷ luật hơn, nó có thể chỉ đơn giản là… thói quen. Hay một sự lập trình hay rèn luyện từ trước của bạn về sự kỷ luật trong những tình huống nhất định. 
Bạn có một sự kỷ luật đầy nhẹ nhàng… Ồ, nghe thật đầy mâu thuẫn phải không và trái ngược lại với những gì mọi người mường tượng về tính kỷ luật, kiểu như đó là luôn là những nỗ lực to lớn, những lựa chọn căng thẳng khi chúng diễn ra. 
Nhưng hẳn nó cũng hợp lý đấy chứ, như được đề cập tới trong cuốn sách ‘sức mạnh của thói quen’ của Charles Duhigg, khoảng 40% lựa chọn hàng ngày của chúng ta là vô thức, điều này có nghĩa là… có thể 40% sự kỷ luật của bạn là vô thức, nó chẳng khó khăn và mệt mỏi khi thực thi như bạn nghĩ. 
Nếu bạn còn nhớ bài viết số #16 của mình thì sức mạnh của ý chí cũng giống như sức mạnh của cơ bắp là một thức có giới hạn, nếu bạn sử dụng ở chỗ này rồi thì bạn sẽ tiêu hao nó và sau đó bạn cần nghỉ ngơi để nguồn sức mạnh này có thể phục hồi lại được. Và ở bài viết đó, mình có nêu về ý tưởng được nêu trong cuốn sách “Thói quen nguyên tử” đó là việc hãy thực hiện việc thiết kế lại môi trường sao cho môi trường của bạn sẽ có ít dấu hiệu làm bạn mất sự kỷ luật, kiểu như không có internet thế là bạn khỏi lo việc mất kỷ luật và lang thang trên mạng. Bạn cần tập luyện thì hãy để đôi giày tập của bạn ở một vị trí dễ thấy ở cửa, mỗi khi bạn về nhà, bạn sẽ thấy nó và nhớ ra mà đi tập…
Và giờ thì mình nhắc lại điều đó một chút, ý là sự hãn hữu của sức mạnh ý chí. Điều bạn cần có thể để nâng cao sự kỷ luật cho bạn một cách hữu hiệu nhất không hẳn là kiểu như phải rèn luyện ý chí mạnh mẽ hơn mà là rèn luyện cho bạn một thói quen (kỷ luật) trong những hoàn cảnh cụ thể. Về cơ bản môi trường sống hay những điều mà bạn thường làm hàng ngày phần lớn là những điều mà bạn có thể xác định trước được. Chỉ trong một số ít hoàn cảnh khi bạn thay đổi môi trường, thay đổi lịch trình, những thứ đó sẽ bị thay đổi và ảnh hưởng tới lựa chọn của bạn. Vậy thì nhìn nhận sự kỷ luật theo góc nhìn nó là sức mạnh của thói quen thay cho sức mạnh của một lý trí đơn thuần có khi nào là hướng tiếp cận phù hợp hơn?
Đương nhiên mình không phủ nhận trong những lần đầu tiên khi bạn chưa có một thói quen, bạn sẽ cần phải nỗ lực để đưa ra lựa chọn và đưa mình vào khuôn khổ, nhưng sau khi bạn đã có một thói quen rồi thì có phải mọi việc sẽ dễ dàng hơn nhiều phải không? Và kể cả khi nó dễ dàng rồi thì nó vẫn là kỷ luật phải không. Bạn nếu muốn kỷ luật hơn nữa bạn sẽ phải học cách chuẩn bị trước để đối phó với những tình huống khó khăn có thể xảy ra. Mỗi một lựa chọn nhất quán của bạn sẽ giúp củng cố một phản xạ có điều kiện và bạn sẽ thấy dễ dàng thực hiện những sự kỷ luật này khi điều kiện đã diễn ra. Đôi khi kỷ luật được diễn ra thật dễ dàng. Kỷ luật cũng không đòi hỏi quá nhiều sức mạnh ý chí của bạn.
Ah… đó là lúc sau thôi nhé, chứ lúc ban đầu thì bạn sẽ không thấy nó dễ dàng đâu, chẳng phải mình cũng đã viết rất nhiều bài viết lấy ý tưởng từ cuốn sách ‘thói quen nguyên tử’ và cũng chẳng phải mọi người cũng trải nghiệm được sự khó khăn trong việc xây dựng và duy trì một thói quen tốt cũng như trong việc phá bỏ một thói quen xấu phải không. Nhưng nếu bạn làm từng thứ một, bạn xây dựng từng thói quen kỷ luật một thì có phải là nó cũng không quá khó khăn để trở thành một con người kỷ luật hơn phải không? Có điều… nó sẽ cần thời gian nhỉ. Bạn nghĩ sao về hướng tiếp cận này?
Còn bạn bạn có tin vào điều này và thử nó hay không hay bạn sẽ tiếp tục đi thử tìm cách và phương hướng để chỉ rèn luyện thêm sức mạnh ý chí? Mình chỉ nghĩ là có nhiều cách để đạt được mục tiêu và có những cách có sự phù hợp với bạn hơn những cách khác. Nên là biết đâu đó, bạn là một con người kỷ luật chỉ là bạn đang chưa chọn được đúng cách cho mình mà thôi. 
Mong là những điều chia sẻ này có thể giúp ích được các bạn. Gửi yêu thương tới tất cả mọi người!
Mời các bạn ghé thăm blog của mình tại:
– WordPress: https://quanghuypham88.wordpress.com/ 
– Spiderum: https://spiderum.com/nguoi-dung/Nemo1810
Nguồn tham khảo:
– Ý tưởng về việc chuẩn bị cho sự kỷ luật từ cuốn sách ‘sức mạnh của thói quen’ của Charles Duhigg.