#33. Dấu hiệu của thói quen tốt và xấu?

Như mình có đề cập ở bài trước, chúng ta thường hay lâm vào các tình trạng đầy mâu thuẫn kiểu như vẫn tiếp tục hút thuốc lá (để thỏa mãn cơn thèm nicotine hay cảm giác giảm được stress) trong khi chúng ta thừa biết khả năng chúng là ta dễ dàng mắc các bệnh về đường hô hấp. Chúng ta thường chọn và tận hưởng đồ ăn nhanh (vì nó ngon hơn những món ăn lành mạnh khác) dù biết rằng nó không tốt cho sức khỏe và dễ làm chúng ta mắc bệnh béo phì. Cafein thường sẽ gây rối loạn giấc ngủ nhưng chúng ta thường sử dụng chúng hàng ngày để giúp chúng ta tỉnh táo ngay bây giờ. Việc quan hệ tình dục không an toàn là nguyên nhân dẫn tới các bệnh tình dục (thứ mà thường sẽ chỉ xuất hiện sau vài ngày vài tuần thậm chí vài năm) nhưng nó lại thoải mái hơn bây giờ. Rõ ràng lý trí của chúng ta biết những điều này là không tốt và sẽ làm chất lượng cuộc sống kém đi về lâu về dài, nhưng chúng ta lựa chọn xuôi theo cảm giác thỏa mãn của hiện tại mà bất kể những điều tồi tệ xảy tới trong tương lai. 

Tập thể dục là cách thức tốt để chúng ta có sức khỏe tốt nhưng hiếm khi chúng ta duy trì được nó. Học bài ngày hôm nay sẽ giúp bạn có điểm cao hơn trong kỳ thi sắp tới nhưng thường thì “ngày hôm nay” chỉ xuất hiện khi sắp tới kỳ thi. Học thêm một điều mới hàng ngày sẽ giúp bạn mở mang kiến thức nhưng thường thì chúng ta lâu lâu mới đụng tới chúng một lần. Đọc một cuốn sách thường giúp chúng ta nhận ra được những điều gì mới mẻ. Nhưng thường thì một hay một vài năm chúng ta sẽ đọc được một quyển. Chúng ta lại một lần nữa biết những điều cần thiết để làm cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn về lâu dài nhưng tất cả những việc cần thực hiện tại thời điểm hiện tại đều bị bộ não nhìn nhận giống như một sự làm suy giảm chất lượng cuộc sống hiện tại vậy. Rõ ràng tập tành bây giờ thì ngay lập tức bạn thấy mệt mỏi. Học hành hay đọc sách ngay bây giờ thì thường không mang lại cảm giác thích thú ngay lập tức như xem một bộ phim.

Thật không may khi thường thì những thói quen xấu sẽ mang lại những cảm giác thoải mái dễ chịu tức thời và những hậu quả xấu trong tương lai. Ngược lại thì những thứ mang lại cảm giác không thoải mái, khó chịu thì thường là mang lại những kết quả tốt hơn trong lâu dài. Nói cách khác, bạn phải trả phí cho thói quen tốt trong hiện tại và trả phí cho thói quen xấu trong tương lai. 

Bộ não của chúng ta thường đánh giá quá mức nguy hiểm của những hiểm họa tức thời kiểu như tự dưng bị chóng mặt quá thế này có khi nào mình bị tai biến và sắp chết rồi hay không. Liệu các cửa mình đã khóa có đủ an toàn hay không, có tên trộm nào đột nhập vào nhà khi mình đang ngủ được không. Trong khi đó những gì dường như chắc chắn sẽ xảy ra trong tương lai lại luôn bị đánh giá thấp như sự tăng cân từ từ từ việc ăn nhiều đồ ăn nhanh, tình trạng sức khỏe tệ do sự thiếu vận động.

Vậy thì gần như một nguyên tắc chung, tại thời điểm này bạn càng cảm thấy thoải mái bao nhiêu thì bạn càng phải mạnh mẽ tự hỏi bản thân mình liệu nó có thực sự tốt cho bạn về lâu dài hay nó có phù hợp với mục tiêu lâu dài của bạn hay không. 

Và nếu điều gì đó làm bạn cảm thấy càng khó chịu thì bạn cũng hãy tự hỏi mình xem liệu nó có phải chính là điều sẽ đưa bạn chạm tới mục tiêu của bạn trong tương lai hay giúp bạn xây dựng được căn tính mà bạn mong muốn không. Nếu có thì là lúc bạn nên tập trung vào những mặt tích cực của ‘khó khăn’ ở hiện tại để thực hiện điều cần thiết thêm một lần nữa. 

Chúng ta cùng thử áp dụng xuống một ví dụ này nhé, thường thì khi đầu óc mệt mỏi, bị chìm trong deadline, chúng ta sẽ cảm thấy stress, khó chịu và để tránh khỏi sự stress này thường thì bộ não sẽ kiếm tìm sự dễ chịu tức thời và chúng ta sẽ thường lướt facebook, instagram hay web một chút. Lúc này việc lướt mạng sẽ làm chúng ta thực sự dễ chịu, nhưng liệu chúng có tốt cho chúng ta trong lâu dài? Lướt web tại thời điểm này không giúp chúng ta giải quyết được các công việc còn tồn đọng mà mà chỉ làm tình trạng deadline càng căng thẳng hơn. 

Mỗi lần có một cảm giác thoải mái hay khó chịu mạnh mẽ xuất hiện khi bạn làm một điều gì đó thì đó đều là lúc bạn nên tự hỏi lại điều đó là điều nên hay không nên và quyết định điều bạn nên làm tiếp theo. Gửi yêu thương đến tất cả mọi người!