#30. Những sai lầm thường gặp làm cho thói quen tốt trở nên khó khăn để có thể thực hiện được?

Úp xi, sau mấy bài viết gần đây của mình chắc hẳn mọi người cảm thấy quen thuộc hơn với ý tưởng biến các thói quen tốt trở nên dễ dàng để thực hiện hơn và biến thói quen xấu trở nên khó thực hiện hơn. Chắc hẳn các bạn đã không chỉ có những ý tưởng về nguyên tắc cơ bản mà cũng hình dung được những cách áp dụng cơ bản. 

Tuy nhiên áp dụng những điều này trong thực tế không hề dễ dàng. Chúng ta thường hay mắc phải những lỗi lầm tưởng như rất đơn giản hoặc những sai lầm đơn giản nó nằm ở các điểm mù của chúng ta. Do vậy trong bài này mình muốn đề cập nhiều hơn tới những điểm này để một vài thói quen của bạn có thể dễ được hình thành hơn nữa. 

Như đã nêu ở mấy bài trước, thường thì khi bắt đầu một thói quen mới, bạn sẽ không để ý những bước đầu tiên hay khoảng thời gian đầu tiên thường là những giai đoạn khó khăn nhất khi tạo dựng một thói quen mới. Thường thì sẽ có một vài ngày đầu tiên trong những ngày khởi đầu bạn hứng khởi và bạn sẽ làm quá nhiều. Nhưng những ngày sau đó khi sự hứng khởi giảm dần, chính việc làm quá nhiều và kỳ vọng vào việc bạn sẽ duy trì một kết quả tương đương như vậy. Chính những điều này sẽ là áp lực cho những ngày sau và bạn sẽ thấy để thực hiện và duy trì thói quen này thật khó khăn.  

Thực ra nói vậy không có nghĩa là bạn không được phép hay không nên làm nhiều ngay từ giai đoạn ban đầu. Điều mấu chốt là bạn đặt kỳ vọng đúng mức và nên cân nhắc đặt mức kỳ vọng tối thiểu có thể thực hiện dễ dàng theo quy tắc 2’ như mình nêu ở bài trước. Nếu kỳ vọng của bạn leo thang và giữ lại ở mức tốt nhất mà bạn đã có thể thực hiện được thì thường bạn sẽ lâm vào tình trạng stress bởi kỳ vọng không thực tế. 

Chắc hẳn mọi người đã quen với cách suy nghĩ nếu bạn thực sự mong muốn điều gì đó bạn sẽ có đủ động lực để làm điều đó cho dù nó có khó khăn thế nào đi nữa. Nếu bạn chưa làm được thì điều bạn cần là cố gắng thêm chút nữa. Nhưng điều gì xảy ra nếu khả năng của bạn là có hạn và thực sự thay vì bạn có thể làm thêm một điều nữa với việc cố gắng hơn một chút thì thực sự ra là bạn cần phải đánh đổi một điều gì đó cho một thói quen mới mà bạn muốn xây dựng?

Mình nghĩ có lẽ nhiều bạn sẽ không thực sự đồng ý với ý tưởng này của mình. Mình cũng xin phép không tranh luận theo hướng đúng hoặc sai hoàn toàn mà chỉ mong mọi người có thể coi đó là một cách nhìn mà bạn có thể cần cân nhắc trong những hoàn cảnh khó khăn. Với mình điều này đơn giản lắm, chỉ cần lấy ví dụ về khoảng thời gian hữu hạn trong một ngày và giả sử bạn đã lấp đầy cả ngày với các hoạt động mong muốn và cần thiết của mình rồi thì khi bạn muốn làm thêm một điều gì đó bạn phải bỏ bớt thời gian của việc khác đi. Nó đơn giản vậy thôi.

Nếu bạn còn có thể làm thêm một việc khác mà chưa cảm nhận thấy sự đánh đổi thì tốt thôi bạn có trong lịch trình của mình nhiều thứ mà bạn có thể đánh đổi mà không phải quá suy nghĩ. Nhưng nếu bạn luôn cảm thấy có sự căng thẳng về mặt thời gian thì có lẽ đó là dấu hiệu cho việc bạn cần cân nhắc tới việc thực sự phải bỏ bớt đi một thứ gì đó.

Một trường hợp khác thường gặp nữa là khi bạn nhận thấy bạn nên xây dựng thói quen tốt để hướng tới một cuộc sống tốt hơn thì thường bạn sẽ cố gắng xây dựng cả tá thói quen mới cùng một lúc. Nếu bạn thực hiện được thì xin chúc mừng bạn. Nhưng nếu không thì hãy cân nhắc lựa chọn một vài thói quen mà bạn muốn tập trung để xây dựng. Sau khi đã xây dựng xong các thói quen này bạn sẽ tiếp tục đi tới một thói quen mới. 

Có lẽ bạn hiểu tinh thần của quy tắc 2’, nhưng thường thì khi thực hiện bạn sẽ cố gắng để làm tốt hơn nữa, làm thực sự tốt, thực sự hoàn hảo và đó là thường là lúc bạn sẽ biến quy tắc 2’ thành quy tắc 10’, 30’ hay thậm chí một giờ. Và khi mức kỳ vọng tăng lên thì chúng ta có lẽ đã thực sự bỏ qua lợi ích mang tới của quy tắc 2’ này. Có thể bạn kỳ vọng vào những sự thay đổi nhanh chóng, nhưng nếu bạn nhận thấy việc thực hiện theo khối lượng 10’ hay 30’ đó là khó khăn thì đó là lúc bạn cần cân nhắc giảm kỳ vọng vào những gì mình làm trong khoảng thời gian đầu tiên. 

Thậm chí bạn đã thực hiện sát nhất với nguyên tắc 2’ này mà bạn vẫn thấy nó là quá nhiều với bạn thì bạn hãy cân nhắc giảm khối lượng này thêm chút xíu. Điều chúng ta mong muốn ở đây là việc làm quen với điều gì mới và làm đều đặn chứ không phải là làm nhiều hơn nữa.

Ok, thực ra đây cũng là điều đã từng được nhắc tới trong mấy bài trước của mình. Bạn cần một môi trường bao gồm cả không gian và thời gian phù hợp để có thể dễ dàng xây dựng thói quen mới.

Bạn muốn thiền định, nhưng bạn chọn khoảng thời gian buổi sáng khi lũ trẻ thì đang ngái ngủ và thường cáu gắt và bạn thì phải chạy đua với thời gian để hoàn thành mọi thứ kịp thời gian. Nếu bạn có thể tập luyện việc thiền định trong khoảng thời gian này, tốt thôi, chúc mừng bạn. Còn nếu bạn không làm được, cũng không có gì quá lạ cả. Bạn nên chọn một khoảng thời gian và không gian phù hợp hơn. Nó có thể là bạn dậy sớm hơn một chút, dành cho mình một khoảng thời gian tĩnh lặng trước khi lũ trẻ thức dậy.

Bạn muốn viết lách và bạn chọn khoảng thời gian trước bữa ăn tối làm khoảng thời gian thực hiện công việc này. Thường thì đây hẳn là khoảng thời gian ít phù hợp vì vợ hay chồng bạn thường muốn bạn phụ giúp để có thể hoàn tất bữa tối, thậm chí lũ trẻ nhà bạn cũng đang kêu gào vì đói. Có thể bạn sẽ vẫn viết được một chút gì đó, nhưng kèm theo đó là sự gián đoạn liên tục do phải thực hiện các công việc cần thiết khác.

Hoặc đôi khi chỉ là cảm giác căng thẳng do thiếu thời gian thì đó cũng là lúc bạn nên cân nhắc sắp xếp lại lịch trình của bạn để bạn có một khoảng thời gian vừa đủ cho một thói quen mới. Bạn khó có thể cứ chịu stress được, bộ não của bạn sẽ cố gắng tìm cách loại bỏ stress và thường sẽ là lựa chọn bỏ qua thói quen mà bạn đang cố thực hiện.

Cuối cùng trong phần này mình sẽ đề cập tới việc nghỉ ngơi. Để làm một việc dễ dàng hơn có hai cách hoặc bạn hạ xuống các yêu cầu hoặc bạn tăng cường thêm khả năng của mình. Do vậy ngoài các mẹo để cảm thấy việc thực hiện một thói quen dễ dàng hơn như mình đã nêu ở bài trước thì bạn còn một cách nữa là bạn hãy tăng cường sức mạnh của ý chí cũng như thể chất của mình bằng cách nghỉ ngơi một cách đầy đủ. 

Bạn sẽ dễ dàng thực hiện một điều gì đó khi bạn đang khỏe khoắn, tràn đầy năng lượng sau khi được nghỉ ngơi đầy đủ. Nhưng khi bạn đang mệt mỏi do kiệt sức, thiếu ngủ hay một tình trạng bệnh tật nào đó của cơ thể thì khả năng bạn có thể tập trung nỗ lực để làm một điều gì đó sẽ ở mức thấp. Do vậy nghỉ ngơi một cách đầy đủ là một điều cần thiết.

Hãy nhớ rằng mục đích của bạn là một quãng đường dài cho nhiều năm về sau nữa chứ không chỉ là để bạn cố gắng làm thêm một lần để đạt được mục tiêu và sau đó bạn không cần phấn đấu nữa. Bạn không cố gắng để đạt lấy một tấm huy chương để tồi tự mãn và ngừng sự cố gắng. Bạn không cần phải cố gắng tới kiệt sức bởi khi đó thường cơ thể bạn sẽ phản ứng bằng việc bị ốm, bạn có thể đánh đổi một chút nỗ lực trong ngày đó với 7 ngày ốm yếu và bạn chẳng thể làm thêm điều đó một lần nào nữa.

Cuộc sống của bạn không nằm tại một mục tiêu cụ thể để bạn đạt được nó rồi ngừng sự nỗ lực. Nó luôn là chặng đường tiếp tục. Vì vậy hãy trân trọng sức khỏe để bạn có thể luôn tiến bước mỗi ngày. Người đi 1 bước mỗi ngày trong cả một năm sẽ đi được nhiều hơn người quyết định sẽ chỉ đi 100 bước trong một ngày và nghỉ ngơi tất cả những ngày sau đó.