#21. Chương 2- Bước 2: Sống trong hiện tại - Bạn sẽ chọn viên thuốc màu đỏ hay màu xanh?

Càng nhận rõ tính chất lưu thông như nước của tiền, chúng ta càng có khả năng xử lý tốt hơn các giao dịch tài chính hàng ngày. Giảm bớt các khoản thấu chi hay bị phạt chậm thanh toán. Chúng ta dễ dàng kiểm soát chi tiêu hơn. Tăng khả năng nộp thuế và thanh toán hóa đơn đúng hạn. Cảm xúc càng rõ ràng, các giao dịch càng gọn gàng và minh bạch.

Tiền là một trò chơi và chúng ta phải tuân thủ theo luật chơi. Dù thích hay không, tất cả chúng ta đều tham gia vào trò chơi tiền bạc. Bằng cách chơi theo luật, chúng ta có thể bán dịch vụ và sản phẩm của mình ở cả trong nước lẫn quốc tế, mua các sản phẩm có linh kiện được khai thác ở châu Phi và Venezuela, lắp ráp ở Trung Quốc, gắn mác ở Los Angeles, đóng gói ở Philippines, và bán tại các cửa hàng Walmart trên toàn thế giới. Các giao dịch mua sắm bằng thẻ tín dụng của chúng ta được xử lý hàng ngày bởi một hệ thống máy tính khổng lồ—và chúng ta mang về những món đồ tạp hóa và mua vé xem hòa nhạc. Cuộc sống của chúng ta gắn liền với trò chơi tiền bạc này, và chúng ta hiểu nhau qua ngôn ngữ của những giao dịch này. Mọi người đều cần tiền và cố gắng kiếm tiền. Hầu hết chúng ta không thể sống một ngày mà không chạm vào thứ gì đó có liên quan đến tiền. Chính vì thế, chúng ta thường ngần ngại đối diện với mức độ phụ thuộc vào tiền trong cuộc sống. Tiền là năng lượng sống và cuộc sống hàng ngày hẳn sẽ ngừng lại nếu thiếu nó.

Hiểu được khía cạnh trò chơi xã hội của tiền sẽ giúp chúng ta có thể đưa ra được những quyết định tỉnh thức về việc khi nào chúng ta tham gia vào trò chơi tiền bạc hay chúng ta liệu có thể chơi trò chơi này với những loại tiền tệ khác (hơn là đồng tiền pháp định) như tình yêu, kỹ năng, kiến thức hay kết quả công việc của chính mình. Chúng ta có thể nhận ra cách mà trò chơi tiền bạc chi phối chúng ta, cách các trung tâm mua sắm, cửa hàng và các trang web được thiết kế để thu hút sự chú ý và tiền của chúng ta bằng cách lợi dụng sự thiếu tự tin và những khao khát tiềm ẩn. Việc chống lại cám dỗ của chủ nghĩa tiêu dùng trở nên dễ dàng với câu hỏi đơn giản: Liệu bộ đồ bơi hay chiếc xe đó có xứng đáng với năng lượng sống của tôi không?

Những niềm tin của chúng ta về tiền bạc phần lớn bắt nguồn từ cách mà trò chơi tiền bạc được xây dựng. Câu nói “Ai chết với nhiều tài sản nhất là người chiến thắng” là một quy tắc ẩn, giữ chúng ta mắc kẹt trong vòng xoáy tiêu dùng mà không dễ dàng thoát ra. Chúng ta liên tục nâng cấp các sản phẩm công nghệ với những tính năng mới mẻ, biến căn nhà "đầu tiên" thành căn nhà lớn hơn, đẹp hơn, và bị cuốn vào sự thay đổi không ngừng của thời trang—không chỉ theo năm mà còn theo từng mùa. Tất cả những điều này đều được lên kế hoạch từ trước trong các chiến lược marketing và sản xuất, để các sản phẩm vừa ra mắt hôm nay nhanh chóng trở nên lỗi thời, khiến chúng ta phải tiếp tục mua sắm và nâng cấp. Quảng cáo không ngừng tô vẽ hình ảnh những người phụ nữ quyến rũ hay những người đàn ông cơ bắp, trang trí họ bằng những sản phẩm để thu hút chúng ta mua hàng. Ở tầm vóc lớn hơn, những con đường cao tốc liên bang hay các nhà thờ lớn cũng không nằm ngoài trò chơi này. Phần lớn chúng ta chọn cách lờ đi những điều tiêu cực và cố gắng dùng tiền vào những việc ý nghĩa hơn. Nhưng rồi, chúng ta vẫn tự nhủ mình hãy chấp nhận vì đây là trò chơi duy nhất mà chúng ta có. Trò chơi này chỉ tồn tại khi người chơi còn tham gia. Nếu chúng ta mất đi hứng thú, trò chơi sẽ sụp đổ—một viễn cảnh khiến chúng ta sợ hãi. Bởi lẽ, chúng ta phụ thuộc vào tiền trong hầu hết mọi mặt của cuộc sống. Mua một món gì đó. Kích thích nền kinh tế. Và trò chơi tiếp tục, vì ai cũng chiến thắng khi tất cả đều chơi.

Trò chơi này đi kèm với những "kẻ xấu"—những bóng ma của tài chính cá nhân khiến chúng ta luôn bị giữ trong cuộc chơi không mong muốn: lạm phát, chi phí sinh hoạt, suy thoái và khủng hoảng kinh tế. Chúng ta được khuyến khích coi các chỉ số kinh tế như những vấn đề cá nhân. Nếu các vị thần kinh tế tuyên bố nền kinh tế đang rơi vào suy thoái, chúng ta có thể quyết định không đi du lịch năm nay, chỉ để đảm bảo an toàn—ngay cả khi chúng ta vẫn có đủ tiền và công việc ổn định. Nếu họ nói rằng chi phí sinh hoạt tăng, chúng ta tự nhiên cảm thấy nghèo hơn, mặc dù những thứ giờ đây được đưa vào chỉ số giá tiêu dùng từng là đồ xa xỉ chỉ vài thập kỷ trước—những thứ mà trước kia chúng ta không hề có và cũng chẳng thấy thiếu, như điện thoại di động và các thiết bị công nghệ hiện đại khác.

Một số người gọi khía cạnh thiết kế này của tiền bạc là "Ma trận" – một thực tại mô phỏng được tạo ra bởi những cỗ máy thông minh nhằm khuất phục con người và khai thác năng lượng của họ. Trong bộ phim, Morpheus—thủ lĩnh của những con người đã được giải phóng—nói với Neo, nhân vật chính: “Ma trận ở khắp mọi nơi. Nó ở xung quanh chúng ta. Ngay lúc này, trong căn phòng này. Anh có thể thấy nó khi nhìn ra cửa sổ hay khi bật chiếc tivi lên. Anh có thể cảm nhận nó khi đi làm... khi đến nhà thờ... khi trả thuế. Đó là thế giới đã được dựng lên để che mờ mắt anh khỏi sự thật.”. Morpheus trao cho Neo một sự lựa chọn, giờ đây đã trở thành biểu tượng trong văn hóa đại chúng: “Nếu anh chọn viên thuốc màu xanh, câu chuyện kết thúc. Anh sẽ tỉnh dậy trên giường và tin bất cứ điều gì mình muốn tin. Nhưng nếu anh chọn viên thuốc màu đỏ, anh sẽ ở lại xứ sở thần tiên...”.

Hiểu rằng tiền là năng lượng của cuộc sống giống như việc uống viên thuốc đỏ. Bạn bắt đầu nhìn thấy các lựa chọn của mình, tự đưa ra quyết định, nhận ra hệ quả, và học hỏi từ chúng. Chiến thắng không phải là sở hữu nhiều "tài sản" nhất, mà là có đủ những gì bạn cần, không dư thừa, và có thể ngừng chơi trò chơi bất cứ khi nào bạn muốn.

Nhận thức rằng tiền là năng lượng cuộc sống giúp bạn tối đa hóa và tối ưu hóa nguồn tài nguyên quý giá nhất của mình: thời gian và cuộc đời.

-----------------------

Lời bạt:

Ê bạn, bạn chọn viên thuốc màu xanh hay màu đỏ?

-----------------------

Vì tác phẩm này quá hay nhưng chưa có nhà xuất bản nào mua bản quyền và phát hành bằng tiếng Việt, nên mình đã dịch cuốn sách này để chia sẻ với các bạn đọc là người Việt. Mình hy vọng mọi người sẽ ủng hộ tác giả và nhà xuất bản bằng cách mua một bản ebook tiếng Anh của cuốn sách. Việc này có thể dễ dàng thực hiện qua Google Play Books (link: https://play.google.com/store/books/details/Your_Money_or_Your_Life_9_Steps_to_Transforming_Yo?id=AxxD2jUMB0MC&hl=vi&gl=US) hoặc đặt mua bản in tiếng Anh tại Việt Nam. Mình đã mua một phiên bản của cuốn sách này và nếu bạn thấy nó thú vị mong các bạn cũng làm vậy để ủng hộ tác giả.