#17. Chương 1- Cái bẫy của tiền bạc: Khởi đầu của bản đồ tài chính mới – Bước 1: Làm hòa với quá khứ - Bạn còn lại gì từ tất cả số tiền đã kiếm được đó.

Qua những năm tháng làm việc để kiếm tiền, bạn đã kiếm được một số tiền nhất định như bạn vừa thống kê lại. Và số tiền còn lại sau khi bạn đã sử dụng cho các khoản chi tiêu khác là giá trị tài sản ròng của bạn.

Hãy chuẩn bị tinh thần. Bạn sẽ tính toán giá trị tài sản ròng của mình (bằng cách lấy tổng tài sản trừ đi tổng các khoản nợ), có thể đây là lần đầu tiên trong đời bạn làm điều này. Hãy sẵn sàng đối mặt, vì bạn có thể phát hiện rằng mình ngập trong nợ nần, và phải đến đến bây giờ bạn mới nhận ra mức độ nghiêm trọng của điều đó. Giờ đây chính là thời điểm để đối diện với sự thật đó. Mặt khác, bạn cũng có thể phát hiện một cách đầy thú vị rằng mình đã đạt được sự độc lập tài chính. Nhiều người đã nhận ra điều đó, chỉ đơn giản bằng cách thực hiện bước này.

Cụm từ trong bước này chứa đựng một thách thức ngầm: “Bạn còn lại gì từ tất cả số tiền đã kiếm được đó?”. Hãy nói to câu này. Thử dùng các tông giọng khác nhau. Thông thường, nó nghe có vẻ hơi phê phán—thậm chí mỉa mai. Nhừng đừng để điều đó làm bạn chùn bước. Cam kết của bạn đối với tính liêm chính trong quá trình này sẽ cần phải mạnh mẽ hơn sự bất cứ sự do dự nào khi bạn phải đối mặt với câu hỏi này. Vì vậy, hãy dũng cảm đối diện với câu hỏi này: Bạn thực sự còn lại gì từ tất cả số tiền mà mình đã kiếm được? Hãy cùng khám phá điều đó.

Để có câu trả lời, bạn chỉ cần vẽ ra một bức tranh tổng thể về tình hình tài chính của mình: liệt kê tất cả những gì bạn sở hữu (tài sản) và những gì bạn đang nợ (nợ phải trả).

Tiền mặt, hay bất cứ thứ gì có thể dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt sẽ đều thuộc nhóm này, và nó bao gồm những thứ sau:

· Tiền mặt—bao gồm cả tiền nằm trong những chú heo đất, tiền lẻ trên bàn, hay khoản tiền dự phòng được giấu trong ngăn đựng găng tay.

· Tài khoản tiết kiệm. Hãy kiểm tra các sổ tiết kiệm cũ mà bạn có thể đã quên, và cả tài khoản bạn mở với số tiền tối thiểu 100 đô-la để được nhận những phần quà (có thể là trực tuyến) miễn phí.

· Tài khoản séc

· Chứng chỉ tiết kiệm hoặc chứng chỉ tiền gửi

· Trái phiếu tiết kiệm của Hoa Kỳ

· Cổ phiếu; được tính theo giá trị thị trường hiện tại

· Trái phiếu; được tính theo giá trị thị trường hiện tại

· Quỹ tương hỗ; được tính theo giá trị thị trường hiện tại

· Quỹ đầu tư vào thị trường tiền tệ; được tính theo giá trị thị trường hiện tại

· Số dư tiền mặt trong tài khoản đầu tư của bạn

· Giá trị thị trường của khoản mua bảo hiểm nhân thọ

Khi liệt kê các tài sản này, hãy bắt đầu với những thứ khá rõ ràng: các tài sản mà bạn đang sở hữu có giá trị thị trường lớn—ví dụ như ngôi nhà, chiếc xe (hoặc nhiều chiếc xe). Liên hệ với một đại lý bất động sản hoặc tìm kiếm trực tuyến để biết giá trị thị trường hiện tại của ngôi nhà của bạn. Tham khảo blue book để biết giá bán của chiếc xe có cùng kiểu dáng, hãng sản xuất và năm sản xuất.

Hãy kiểm tra gác xép, tầng hầm, gara và kho chứa đồ của bạn. Liệt kê mọi thứ có giá trị trên một đô-la, mà không đưa ra đánh giá chủ quan kiểu như “cái này vô giá trị”. Hãy kiên nhẫn. Chính quá trình này đã giúp những người có thói quen tích trữ lâu năm, thích sửa chữa hay sưu tầm tìm thấy nhiều món đồ quý giá trong gara của mình. Nếu bạn không làm điều này ngay bây giờ, hãy nhớ rằng người thân của bạn sẽ phải làm việc này sau khi bạn qua đời. Nếu kho lưu trữ của bạn đã đầy ắp tới tận trần nhà, có lẽ bạn nên để việc này lại sau cùng để không cảm thấy quá choáng ngợp.

Hãy kiểm tra từng phòng và lập danh sách mọi thứ bạn sở hữu. Nhìn lên những chiếc đèn trang trí, nhìn xuống tấm thảm dưới chân bạn. Còn những chiếc kệ gỗ óc chó mà bạn đã lắp vài năm trước, hay những di vật của người bản địa thì sao? Cả chiếc máy tính mà bạn đã đặt làm riêng thì sao? Hãy Đối mặt với với sự bừa bộn của mình. Hãy làm thật kỹ lưỡng, nhưng đừng quá tiểu tiết—ví dụ, bạn không cần liệt kê từng chiếc dao, thìa, nĩa, mà nênghi riêng bộ dao khắc tay cầm gỗ hồng và hộp gỗ gụ. Và đừng quên liệt kê hai bộ bát đĩa vẫn còn trong hộp.

Hãy ước tính giá trị bằng tiền của mọi thứ bạn sở hữu. Điều này có nghĩa là giá trị bằng tiền tại thời điểm hiện tại—mức giá bạn có thể nhận được nếu bạn mang chúng tới các cửa hàng ký gửi, hay đem bán trong chợ đồ cũ, hoặc trang đấu giá trực tuyến, hoặc quảng cáo rao vặt. Để giúp định giá các món đồ của bạn, hãy tham khảo các danh sách đấu giá trực tuyến, trang rao vặt, hoặc mục "bán" trong các trang báo địa phương. Nếu có thể, hãy cho thẩm định các món đồ cá nhân hoặc vật dụng trong gia đình có giá trị cao.

Đừng bỏ qua bất kỳ thứ gì. Những món đồ vô giá trị đối với người này có thể là đồ cổ quý giá đối với người khác. Chỉ vì bạn không đánh giá cao một món đồ không có nghĩa là nó vô có giá trị.

Đừng bỏ qua những khoản mà người khác đang nợ bạn, ít nhất là những khoản bạn có thể kỳ vọng thu hồi được. Nó bao gồm các khoản tiền đặt cọc cho các dịch vụ tiện ích, điện thoại, hoặc tiền thuê nhà hay căn hộ.

Bất kỳ vật phẩm nào có thể chuyển thành tiền mặt đều cần được liệt kê. Bạn đang đóng vai trò thẩm định viên cho tài sản của chính mình. Hãy coi đây là một bài tập thú vị. Bạn không cần phải bán bất kỳ món đồ nào nếu không muốn, vì vậy đừng để tình cảm ngăn cản bạn trong quá trình lập danh sách. Thực tế, đừng để bất kỳ cảm xúc nào làm bạn phân tâm. Đừng để nỗi buồn khiến bạn không định giá đúng những công cụ sửa điện mà chồng bạn đã để lại. Hay chiếc tivi màn hình phẳng mà người bạn cùng phòng bỏ lại khi họ chuyển đi. Đừng để sự xấu hổ vì thói quen chi tiêu vô độ làm bạn ngại ngùng khi liệt kê hai mươi đôi giày chưa bao giờ được mang trong tủ. Đừng để cảm giác tội lỗi ngăn bạn ghi lại tất cả những dụng cụ thể dục mà bạn đã mua và chưa bao giờ sử dụng. Thay vào đó, hãy vui mừng! Cuối cùng bạn cũng đang khám phá ra giá trị thực sự của chiếc xe đạp bất động trong kho và bộ tạ tay: không phải là cân nặng bạn sẽ giảm, mà là giá trị chúng có thể bán được trong một phiên chợ đồ cũ.

Trong khi một số người có thể hoàn thành bài tập này chỉ trong một hoặc hai ngày, một người phụ nữ đã mất ba tháng để thực hiện việc lập danh sách. Cô ấy đã kiểm tra từng hộp, xem từng bức ảnh, mở mọi ngăn kéo và tủ, không chỉ liệt kê các món đồ mà còn nhớ lại cách thức và lý do mỗi món đồ xuất hiện trong cuộc sống của cô. Quá trình này đã dẫn cô đến một trải nghiệm sâu sắc về lòng biết ơn với những gì mình đã có. Sự không hài lòng thường xuất phát từ việc tập trung vào những gì ta không có, trong khi việc đơn giản là công nhận và đánh giá cao những gì ta đã có có thể thay đổi cách nhìn nhận cuộc sống. Thực tế, một số người sẽ nói rằng khi chúng ta đã vượt qua được các nhu cầu thiết yếu, sự khác biệt giữa thịnh vượng và nghèo khổ chỉ đơn giản là ở mức độ biết ơn của chúng ta.

Danh mục này bao gồm tất cả các khoản nợ của bạn, bất kể là bạn phải trả nó bằng tiền, hàng hóa hay dịch vụ—nói cách khác, mọi thứ bạn đang nợ, từ các khoản vay cho đến các hóa đơn chưa thanh toán.

Nếu bạn ghi giá trị thị trường hiện tại của căn nhà như một tài sản, hãy tính cả số dư nợ thế chấp còn lại như một khoản nợ phải trả. Điều này cũng áp dụng cho số dư nợ của các khoản vay mua xe.

Đừng bỏ sót các khoản vay ngân hàng, khoản vay từ bạn bè, nợ thẻ tín dụng, nợ vay sinh viên, hoặc các hóa đơn y tế và nha khoa chưa thanh toán.

Để tính giá trị ròng, hãy cộng giá trị của các cả tài sản có tính thanh khoản cao và tài sản cố định, sau đó trừ đi tổng số nợ phải trả. Đây là cách đơn giản nhất để xác định giá trị ròng hiện tại của bạn, phản ánh những gì bạn thực sự sở hữu từ toàn bộ số tiền mà bạn đã kiếm được trong đời. Phần còn lại chỉ là ký ức và ảo ảnh, ít nhất là khi nhìn qua lăng kính của bảng cân đối tài chính.

Các tài sản phi vật chất không được đưa vào phép tính này, bao gồm trình độ học vấn, kỹ năng tích lũy, thiện cảm từ việc mời mọi người uống nước, biên lai khấu trừ thuế từ tổ chức từ thiện, hoặc lợi ích kinh doanh bạn nhận được khi tham gia một câu lạc bộ phù hợp. Dù có giá trị lớn, chúng là những yếu tố vô hình, không thể được đo lường một cách rõ ràng, khách quan hay định lượng.

Thực hiện bài tập tính giá trị ròng có thể khiến bạn thấy mình nhỏ bé hoặc đầy tự hào. Nó buộc bạn đối mặt với nhiều sự thật khó khăn, đôi khi đau đớn nhưng cũng có thể giải phóng tinh thần. Dù kết quả ra sao, hãy nhớ rằng giá trị ròng không phải là giá trị con người bạn.

Thoạt nhìn, bước này có thể không mấy hấp dẫn, nhưng thực ra nó rất đáng giá. Cho đến giờ, đời sống tài chính của bạn có thể thiếu định hướng rõ ràng. Về mặt tài chính, bạn giống như người lái xe mà không có đích đến—tiêu hao năng lượng, quay cuồng, nhưng chẳng đi đến đâu cả. Bạn có thể có nhiều kỷ niệm đẹp, những tài sản không thể chuyển đổi được thành tiền, nhưng chỉ có một số ít tài sản có thể thực sự chuyển thành tiền. Khi bạn xác định được phương hướng trong lĩnh vực tài chính cá nhân, bạn sẽ trở nên chủ động và hiệu quả hơn nhiều trong cuộc sống.

Hiện tại, bạn đã có cái nhìn tổng quát về tình hình tài chính của mình và có thể quyết định một cách khách quan xem có nên chuyển đổi một số tài sản cố định thành tiền mặt hay để tăng khoản tiết kiệm hoặc giảm nợ nần hay không.

Một người khi hoàn thành bước này nhận ra rằng cô ấy có thể thanh lý những tài sản không cần thiết, đầu tư số tiền thu được, và từ đó tạo ra nguồn thu nhập thụ động đủ để đạt tự do tài chính ngay lập tức, với một cuộc sống đầy đủ và thoải mái. Dù chưa chọn thực hiện ngay, sự nhận thức này đã giúp cô mạnh dạn hơn để theo đuổi niềm đam mê thực sự của mình—nghệ thuật.

Một người khác nhận thấy mình sở hữu nhiều đồ đạc không dùng đến nhưng vẫn giữ lại với suy nghĩ "có thể mình sẽ cần đến nó vào một ngày nào đó". Giải pháp sáng tạo của anh ấy là bán bớt đi những món đồ này và giữ tiền trong tay và mua những món đồ thay thế nếu cần trong tương lai. Trong lúc đó, số tiền thu được từ việc thanh lý bớt những món đồ không cần thiết lại đang giúp anh sinh lời. Cuộc sống của anh ấy đã trở nên đơn giản hơn, trong khi những món đồ này được chuyển đến tay những người thực sự cần và sử dụng nó.

Và hãy nhớ: Không xấu hổ, không đổ lỗi. Khi lập bảng tổng kết tài sản, bạn có thể trải qua nhiều cảm xúc liên quan đến tình trạng tài chính của mình như: buồn bã, tiếc nuối, hoài niệm, hy vọng, tội lỗi, xấu hổ, ngượng ngùng, hay thậm chí giận dữ. Một thái độ vừa khách quan vừa bao dung sẽ giúp bạn biến bước này thành một trải nghiệm tích cực—giúp bạn giải tỏa gánh nặng cả về thể chất lẫn tinh thần, để trở nên nhẹ nhõm hơn sau nhiều năm sống dưới những áp lực đó.

TÓM TẮT BƯỚC 1 

A. Tìm hiểu xem bạn đã kiếm được bao nhiêu tiền trong suốt cuộc đời.

B. Tạo bảng tổng kết tài sản thể hiện tổng tài sản và tổng số nợ phải trả của bạn. Bạn còn lại gì từ tất cả số thu nhập đó?

-----------------------

Lời bạt:

Bạn còn lại gì? Bạn có đang giàu có hay nghèo hơn mình nghĩ? Con số khách quan này giúp bạn nhận ra điều gì?

-----------------------

Vì tác phẩm này quá hay nhưng chưa có nhà xuất bản nào mua bản quyền và phát hành bằng tiếng Việt, nên mình đã dịch cuốn sách này để chia sẻ với các bạn đọc là người Việt. Mình hy vọng mọi người sẽ ủng hộ tác giả và nhà xuất bản bằng cách mua một bản ebook tiếng Anh của cuốn sách. Việc này có thể dễ dàng thực hiện qua Google Play Books (link: https://play.google.com/store/books/details/Your_Money_or_Your_Life_9_Steps_to_Transforming_Yo?id=AxxD2jUMB0MC&hl=vi&gl=US) hoặc đặt mua bản in tiếng Anh tại Việt Nam. Mình đã mua một phiên bản của cuốn sách này và nếu bạn thấy nó thú vị mong các bạn cũng làm vậy để ủng hộ tác giả.